16-ТДМ: Әділ қоғам құру — болашақ филологтардың көзімен

2026 жылғы 27 қаңтарда ТДМ 16 «Бейбітшілік, сот әділдігі және тиімді институттар» бағытын іске асыру аясында Шетел филологиясы және аударма ісі кафедрасының оқытушысы, эдвайзер Л.Б. Нагиятованың №17 жатақханада тұратын Филология факультетінің студенттерімен кездесуі ұйымдастырылды. Дәріскер азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының теориялық аспектілерін ашып көрсетіп, студенттерге адам құқықтарын қамтамасыз ету және қорғау тетігін құрайтын компоненттерді оңтайландыру жолдарын өздігінен іздеуді ұсынды.

Талқылау барысында сөз алған студенттер «адамзаттың ұзақ мерзімді өркендеуінің негізі - жаһандық қауіпсіздік, заң үстемдігі және қауқарлы мемлекеттік құрылымдардың болуы» деген ортақ пікірге келді. Дәріскер атап өткендей, дәл осы басымдықтар қазіргі қоғамдарды трансформациялаудың векторы болып табылатын БҰҰ-ның 16-шы Тұрақты даму мақсатында (ТДМ) бекітілген. Бұл бастаманың негізгі фокусы зорлық-зомбылықтың барлық түрлерін жоюға, сот әділдігіне тең қолжетімділікті қамтамасыз етуге және сыбайлас жемқорлық пен ұйымдасқан қылмысқа қарсы ымырасыз күреске бағытталған.

16-ТДМ-ны іске асыру халықаралық қоғамдастықтың жаһандық дағдарыстардың түпкі себептерін жоюға деген ұжымдық ұмтылысын көрсетеді. Саяси тұрақсыздық пен әкімшілік ерсілік прогресс жолындағы басты кедергілер ретінде танылды. Бұл сын-қатерлерді еңсеру үшін жүйелі тәсіл қажет: 1) Инклюзивті институттарды қалыптастыру: халықтың барлық топтарының мүдделерін ескеретін және қоғамдық сұраныстарға жедел жауап беретін құрылымдар құру. 2) Заң үстемдігі: тәуелсіз сот жүйесі және ашық құқық қорғау органдары арқылы азаматтық құқықтар мен бостандықтардың қорғалуына кепілдік беру. 3) Транспаренттілік пен есептілік: мемлекеттік билікті бақылау тетіктерін енгізу, бұл - қоғамдық сенімді қалпына келтіру мен сақтаудың жалғыз жолы.

«Осылайша, сенімді институционалдық ортаны құру - бұл жай ғана бюрократиялық міндет емес, кез келген мемлекеттің өміршеңдігі мен тұрақты өсуі үшін қажетті шарт», - деп түйіндеді эдвайзер дәріс пен одан кейінгі пікірталастың негізгі ойын.

Нағиятова Л.Б.

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Филология факультеті

шет тілі және аударма ісі кафедрасының доцент м.а, ф.ғ.к.