Ғылыми - зерттеу қызметі
Университеттің ғылыми-зерттеу қызметі әлеуметтік-табиғи ортадағы және әлем туралы білімді толықтыру үшін объективті бар құбылыс заңдылықтары мен үдерістерді анықтауға бағытталған.
Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың ғылыми-зерттеу қызметі зерттеушілік жобалар, шаруашылық келісімдер және ғылым кеңістігі мен халықаралық және аймақтық білім алаңдарында баяндамалар мен жарияланымдар түрінде зияткерлік жекеменшік нәтижелерін іске асыру бойынша жүзеге асырылады.
Ғылыми-зерттеу қызметінің ең бір маңызды бағыты ғылыми-техникалық ілгерілеуге қол жеткізудің тәжірибелік қызметіне шығармашылық қабілетті қолданатын жоғары білімді мамандарды даярлау сапасын арттыратын әлеуетті ықпал саналатын студенттердің ғылыми-зерттеу жұмысы болып табылады.
Іргелі, қолданбалы және инновациялық зерттеулер сапасын арттыру университет беделін жақсартуға және оның рейтингін жоғарылатуға мүмкіндік береді.
Пәнаралық ғылыми зерттеулерден түсетін табыс көлемі «Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті» КеАҚ-да шамамен 11,3 млрд теңгені құрайды, бұл ретте қаржыландырудың негізгі бөлігі биомедицина мен нейроғылым, жасанды интеллект пен цифрлық технологиялар, экология және тұрақты даму, геоақпараттық жүйелер мен климаттық зерттеулер, сондай-ақ агро- және биотехнологиялар сияқты түрлі ғылыми бағыттардың тоғысында жүзеге асырылатын жобалар есебінен қалыптасқан.
Аталған зерттеулердің пәнаралық сипаты әртүрлі білім салаларындағы әдістер мен тәсілдерді біріктіру арқылы көрініс табады, бұл өз кезегінде жоғары әлеуметтік-экономикалық маңызы бар күрделі ғылыми және қолданбалы міндеттерді шешуге мүмкіндік береді. Жалпы алғанда, бұл университеттің ғылыми табысының елеулі бөлігі ғылыми пәндерді ықпалдастыруға және заманауи технологиялық бағыттарды дамытуға бағдарланған жобалар есебінен қалыптасатынын көрсетеді.
«Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті» КеАҚ-да тиісті пәндер аясындағы пәнаралық ғылыми зерттеулердің табыстылығын көрсететін көрсеткіштер жүйесі қалыптасқан; олардың негізгісі ретінде ғылымдар тоғысындағы жобалар бойынша тартылған қаржыландыру көлемі, ҒЗЖ жалпы портфеліндегі пәнаралық жобалардың саны мен үлесі, пәнаралық тақырыптағы жоғары рейтингті халықаралық журналдардағы (Scopus, Web of Science) жарияланымдық белсенділік, зерттеушілердің дәйексөзделу деңгейі мен Хирш индексі, алынған патенттер мен енгізілген әзірлемелер саны, халықаралық консорциумдар мен бірлескен жобаларға қатысу, сондай-ақ денсаулық сақтау, экология, цифрлық технологиялар және ғарыштық зерттеулер сияқты салаларда зерттеу нәтижелерін практикалық қолдану жатады.
Қосымша ретінде пәнаралық бағыттар бойынша кадрлар даярлау (PhD, постдокторанттар) көрсеткіштері және жобалардың тұрақты дамудың басым міндеттерін шешуге қосқан үлесі ескеріледі, бұл өз кезегінде университеттің пәнаралық ғылыми қызметінің тиімділігі мен нәтижелілігін кешенді бағалауға мүмкіндік береді.
Университетте пәнаралық ғылыми-зерттеу топтарын қолдауға бағытталған мамандандырылған материалдық-техникалық база құрылып, белсенді түрде дамытылуда; ол биомедицина, нейроғылым, жасанды интеллект, экология, геоинформатика, физика және ғарыштық технологиялар салаларындағы ресурстарды біріктіретін заманауи ғылыми орталықтар мен зертханаларды, сондай-ақ жоғары өнімді есептеу инфрақұрылымын (суперкомпьютерлік қуаттар мен деректерді сақтау жүйелері), үлкен деректерді өңдеуге арналған цифрлық платформаларды, биотехнологиялық және медициналық зерттеулерге арналған мамандандырылған жабдықтарды, қоршаған ортаны мониторингтеудің геоақпараттық және қашықтықтан зондтау әдістерін, инженерлік және прототиптеу алаңдарын, соның ішінде робототехника және микро-спутниктік технологиялар зертханаларын қамтиды.
Аталған инфрақұрылым әртүрлі ғылыми бағыттардың интеграциясын қамтамасыз етеді, заманауи эксперименттік және есептеу құралдарына қолжетімділікті арттырады, сондай-ақ ғылыми және қолданбалы маңызы жоғары пәнаралық жобаларды тиімді жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
«Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті» КеАҚ-да пәнаралық ғылыми-зерттеу топтарына жобалардың өмірлік циклінің барлық кезеңдерінде сүйемелдеуге бағытталған мамандандырылған әкімшілік қолдау көрсетіледі; ол гранттық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға өтінімдерді дайындау мен ұсынуды үйлестіруді, пәнаралық консорциумдар мен ғылыми ұжымдарды қалыптастыруда әдістемелік және сараптамалық көмек көрсетуді, жобалардың шарттық және қаржылық қызметін сүйемелдеуді, ғылыми жабдықтар мен қызметтерді сатып алу рәсімдеріне жәрдемдесуді, сондай-ақ мемлекеттік және халықаралық ұйымдар алдында нормативтік талаптарды сақтау және есептілік мәселелері бойынша қолдауды қамтиды.
Қосымша ретінде халықаралық ынтымақтастықты ұйымдастыруға қолдау, индустриялық серіктестермен өзара іс-қимылды қамтамасыз ету және зерттеу нәтижелерін коммерцияландыруға көмек көрсету жүзеге асырылады, бұл өз кезегінде пәнаралық ғылыми бастамаларды тиімді іске асыру үшін қолайлы жағдайлар қалыптастырады.
«Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті» КtАҚ-да ғылыми-педагогикалық кадрлардың мансаптық дамуы мен ұзақ мерзімді жұмыспен қамтылуын қамтамасыз ететін жүйе жұмыс істейді, ол сонымен қатар пәнаралық ғылыми зерттеулерге қатысуды ынталандырады; бұл жүйе қызметтерге тағайындаудың конкурстық рәсімдері арқылы, кейіннен келісімшарттарды ұзарту мүмкіндігімен, аттестация және біліктілікті арттыру жүйесі арқылы, сондай-ақ академиялық және басқарушылық траектория бойынша (ассистент – доцент – профессор, жоба жетекшісі, зертхана жетекшісі және т.б.) ілгерілеу кезінде ғылыми жетістіктерді есепке алу арқылы жүзеге асырылады.
Сонымен қатар пәнаралық жобаларға қатысу, жоғары рейтингті журналдарда жарияланымдар, қаржыландыру тарту және зерттеу нәтижелерін енгізу мансаптық өсуге, ғылыми бағдарламаларға қатысуға және қосымша ресурстарға қолжетімділікке әсер ететін маңызды тиімділік көрсеткіштері ретінде қарастырылады, бұл пәнаралық зерттеулерді дамыту үшін институционалдық ынталандырулар қалыптастырады.
Жас ғалымдар кеңесі (ЖҒК) әл-Фараби атындағы ҚазҰУ ректорының тапсырмасы бойынша құрылған және қоғамдық бірлестік болып табылады. Кеңес қызметі ғылыми-зерттеу және инновациялық қызметке қатысу арқылы ҚазҰУ жас ғалымдарының шығармашылық ғылыми белсенділігіне жәрдемдесуге және дамытуға бағытталған.
ҚазҰУ-дағы жас ғалымдар кеңесінің жұмысы ЖҒК-нің бекітілген жұмыс жоспары бойынша жүргізілуде, оның шеңберінде мынадай іс-шаралар өткізілді:
Жас ғалымдар кеңесінің мүшелері эдвайзерлердің функцияларын орындайды, СҒЗЖ басшылары болып табылады, олардың басшылығымен студенттердің жыл сайынғы ғылыми студенттік республикалық және халықаралық конференцияларға баяндамаларын дайындау жүргізіледі. Жас ғалымдар университеттің кәсіби бағдар беру жұмыстарына белсенді қатысады. ЖҒК мүшелері университет департаменттерінің бөлім бастықтары ретінде әкімшілік жұмысқа тартылады.
ЖҒК қызметінің мақсаты жас ғалымдардың кәсіби өсуін жандандыру, өзекті ғылыми проблемаларды әзірлеу және басым ғылыми міндеттерді шешу үшін олардың күш-жігерін біріктіру, жас ғалымдардың инновациялық қызметін дамыту болып табылады.
Көрсетілген мақсаттарға қол жеткізу үшін ЖҒК мынадай қызмет түрлерін жүзеге асырады:
- ҚазҰУ факультеттерінің ЖҒК қызметін үйлестіреді. Жас ғалымдардың ғылыми зерттеулерін ұйымдастыруда, Жас ғалымдардың конференцияларын, ғылыми іссапарларын ұйымдастыруда қажетті көмек көрсетуді жоспарлап отыр;
- жас ғалымдар қатыса алатын ғылыми конференциялар, семинарлар, дөңгелек үстелдер, көрмелер, форумдар және басқа да іс-шараларды ұйымдастырады және өткізеді;
- қазіргі ғылымның өзекті және іс жүзінде маңызды міндеттерін шешуге бағытталған. Жас ғалымдардың күштерімен пәнаралық кешенді ғылыми зерттеулерді ұйымдастыру үшін жас ғалымдар арасындағы тікелей байланыстарды дамытуға ықпал етеді;
- қазақстандық және шетелдік ұйымдар жүргізетін ғылыми зерттеулер мен іс-шаралар туралы жас ғалымдарды ақпараттандыру бойынша жұмыс жүргізеді;
- жас ғалымдардың инновациялық қызметін қолдайды және ынталандырады, жас ғалымдардың жобалары бойынша инвестициялық бағдарламалар мен ұсыныстарға қатысты қызметті ұйымдастырады және жүзеге асырады;
- ҚазҰУ университетінің НСО-мен бірлескен іс-шараларды жүзеге асырады;
- ҰБО-мен бірлесіп ҚазҰУ жоспары бойынша университеттің кәсіптік бағдар беру жұмысын жүргізеді;
- қойылған мақсаттарға сәйкес келетін және Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына және осы Ережеге қайшы келмейтін басқа да қызмет түрлерін жүзеге асырады.
Мақсаты: елдің бәсекеге қабілетті кадрлық әлеуетін құру мақсатында Қазақ ұлттық университетінің студенттері мен жас ғалымдарының ғылыми-зерттеу және инновациялық қызмет сапасын арттыру.
Міндеттері:
- Қазақ ұлттық университетінде (ғылыми-зерттеу институттары, кафедралар) студенттер мен жас ғалымдар үшін тиімді ғылыми ортаны құру;
- Студенттерді зерттеуде жаңа әдіснамалық және құзыреттілік тәсілдерді жетілдіру және дамыту.
- Студенттердің ғылыми зерттеулерін дамытудың стратегиялық жоспарын жүзеге асыруда мүмкіндік беретін нәтижелерге қол жеткізу
Осы мақсаттарға жету үшін келесі міндеттер орындалу қажет:
-
оқу үрдісінде студенттердің ғылыми-зерттеу қызметін ұйымдастыру және жоспарлау;
-
ғылыми-зерттеу жұмыстарына қатысу арқылы студенттердің білім беру материалдарын тереңірек және шығармашылық дамытуына ынталандыру
-
Ғылыми-зерттеу жұмыстарының маңызды бөлігі ретінде студенттерді іргелі, қолданбалы ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға қатысуға тарту;
-
студенттердің оқудан тыс түрде өткізілген ҒЗТКЖ нысандарына қатысуы;
-
ғылым мен техниканың ең маңызды жетістіктерінің оқу үрдісіне интеграциялануы, кафедраның ғылыми-зерттеу жұмыстары мен дамуының нәтижелері (оқытушылар мен студенттер бірлестіру нәтижесінде);
-
магистратурада және докторантурада қосымша білім алуға талантты жастардың ең тиімді кәсіби таңдауын қамтамасыз ету, университет пен еліміздің кадрлық резервін қалыптастыру.
УНИВЕРСИТЕТТЕ СҒЗЖ ҰЙЫМДАСТЫРУ ҚҰРЫЛЫМЫ
СТУДЕНТТЕРДІҢ ҒЫЛЫМИ-ЗЕРТТЕУ ЖҰМЫСЫНЫҢ ЖҮЙЕСІ
СТУДЕНТТЕРДІҢ ҒЫЛЫМИ ЗЕРТТЕУ ЖҰМЫСЫ БАЙҚАУЫНЫҢ НӘТИЖЕЛЕРІ
Студенттер ғылыми қоғамы (СҒҚ) әл-Фараби атындағы ҚазҰУ студенттердің ерікті бірігуінен құрылған, ғылыми-зерттеу жұмыстары мен инновациялық жұмыстармен айналысатын қоғамдық ұйым болып табылады.
Студенттер ғылыми қоғамы СҒҚ студенттердің әдіснамалық дайындығын жоғарлату, шығармашылық ойлау мен зерттеу жұмыстарына икемділігін дамыту, ұйымдардың негізін үйретуге және ғылыми жұмыстарды өткізуге әсер ететін қоғамдық ұйым болып табылады. Студенттердің ғылыми жұмыстары оқу үдерістерімен яғни, ЖОО ғылыми, өнертабыстық, өнертапқыштық жұмыстарымен тығыз байланыста өткізіледі.
Студенттер ғылыми қоғамы - әр факультет студенттерінің ерікті, өзіндік басқара алатын, бейкоммерциялық қалыптасқан, студенттер ынтасымен құрылған біріккен қоғам болып табылады.
СҚҒ-ның негізгі міндеттері:
- Факультеттің ғылыми жұмысының негізгі функционалдық бағыттары бойынша іс-шаралардың өткізілуін және жүйелі жұмысты жоспарлау;
- Факультет әкімшілігінің алдында, университетаралық, мемлекеттік, халықаралық деңгейлерде студенттердің мүддесін қорғау;
- Студенттердің ішкі әлеуетінің көрініс табуына қолдау көрсету.
Міндеттері:
- Студенттерге олардың құқықтары мен міндеттері жайлы кеңес беру, кафедраларда және ғылыми үйірмелерде ғылыми-зерттеу жұмыстарының өткізілу жүйесі жайлы мәліметтер беру.
- Студенттерді ғылыми-зерттеу жұмыстарына қатысуға кеңінен тарту.
- Ғылыми конференцияларды, ғылыми жұмыстардың байқауын өткізу, ғылым мен техниканың жетістіктерін кеңінен насихаттау.
- Ең үздік студенттік жобалардың өндіріске еніп, жариялануына көмек көрсету.
- Факультеттің басқару жүйесінің барлық деңгейлеріндегі (Ғылыми Кеңес, деканат, кафедралар, зертханалар және факультеттің өзге де әкімшілік бөлімдері) факультет әкімшілігі мен СҒҚ-ның өзара қарым-қатынасының құрылымдық жүйесін құру және дамыту.
- СҒҚ мүшелерінің университет үшін стратегиялық маңызы бар шешімдер, қоғамдық өмір мәселелері мен ғылыми-зерттеу жұмыстарына қатысты құжаттардың құрылуына қатысуы.
- Факультетаралық, университетаралық, халықаралық байланыстардың орнықтырылып, нығайтылуына бағытталған іс-шаралардың өткізілуі; Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың өзге факультеттерінің және басқа да ЖОО қоғамдық ұйымдарымен тәжірибе алмасуды жүзеге асыру.
- СҒҚ мәлімет тасымалдаушыларын құру және қолдау.
- Конференциялар мен СҒҚ Кеңесінің шешімдерінің мәлімет тасымалдаушыларында уақытылы жариялау.
- Факультетте өткізіліп жатқан ғылыми-зерттеу жұмыстарының әр түрлі тараптарына қатысты мәліметтердің мәлімет тасымалдаушыларында уақытылы жариялау.
«Студенттер ғылыми қоғамы» Төрағасы: Тәліп Айдос Ерғалиұлы
Тел: 8 702 887 96 43