«ЖОО үздік оқытушысы – 2025»: әл‑Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ғылыми мектебіне берілген жоғары баға

әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің география және табиғатты пайдалану факультеті метеорология және гидрология кафедрасының қауымдастырылған профессоры Мусина Айнур Каировнаны «ЖОО үздік оқытушысы – 2025» конкурсында жеңімпаз атануымен құттықтайды. Бұл марапат берік «ғылыми іргетасқа», қолданбалы тәжірибеге және жүйелі тәлімгерлікке сүйенетін сапалы білім берудің жоғары деңгейін дәлелдейді.

Жеңімпаздарды марапаттау рәсімі 2026 жылғы 13 ақпанда Алматы қаласында «Ғылым Ордасы» ғылыми орталығында өтті.

Кәсіби жол: университеттік даярлықтан зерттеу тәжірибесіне дейін

 Айнур Каировна 1982 жылы 9 қыркүйекте Павлодар қаласында дүниеге келген. Бастапқы кәсіби дайындық негізі әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің география факультетінде қаланды: 2000-2004 жылдары «География» мамандығы бойынша бакалавриатты, 2004-2006 жылдары «Гидрометеорология» мамандығы бойынша магистратураны тәмамдады. Ғылыми біліктілігі ҰҒТХ «Парасат» АҚ ғылыми ұйымдар жүйесіндегі «География және су қауіпсіздігі институты» АҚ базасында қалыптасты: 2007-2010 жылдары кандидаттық диссертация тақырыбы шеңберінде ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізілді.

Кәсіби қызметінің маңызды кезеңі «Қазселденқорғау» ММ құрылымындағы жұмысымен байланысты. Осы ұйым аясында аға ғылыми қызметкер және сарапшы лауазымдарында қызмет етіп, кейін сел мәселелері және гидрология бойынша бейінді бөлім басшысының міндетін атқарды. Жинақталған тәжірибе гидрологияны қолданбалы тұрғыдан қарастыруға негіз болды: аумақтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және су ресурстарын орнықты пайдалану бойынша басқарушылық және инженерлік шешімдерді ғылыми тұрғыдан негіздеуге бағытталды.

Оқытушылық қызмет: білім беру бағдарламасын сапалы дамытуға бағытталған жұмыс

2011 жылдан бастап Айнур Каировна әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде еңбек етеді: оқытушы, кейін аға оқытушы, 2024 жылдан бастап – метеорология және гидрология кафедрасының қауымдастырылған профессоры; қазіргі уақытта – доцент-зерттеуші. Ол факультеттің білім беру сапасы жөніндегі Академиялық кеңесінің мүшесі, ағылшын тіліндегі «Hydrology» білім беру бағдарламасын (2018) әзірлеуге қатысқан, осылайша білім беру ортасын дамытуға және сапа мәдениетін нығайтуға үлес қосып келеді.

Ғылыми бағыттар және нәтижелерді «қарапайым тілмен» түсіндіру

 Айнур Каировнаның ғылыми қызығушылықтары қазіргі гидрология мен табиғи қауіпсіздіктің өзекті міндеттерін қамтиды: су ресурстарын және ағынды сипаттамаларын бағалау, апатты гидрологиялық құбылыстардың қауіптері, гидрологиялық есептеулерде ГАЖ-технологияларын қолдану, гидрологиялық процестерді модельдеу.

Практикалық тұрғыда оның зерттеу нәтижелерін келесідей сипаттауға болады::

– Қауіптің «картада көрінуін» мүмкін ету: далалық мәліметтер, есептеулер және ГАЖ-талдау негізінде күрделі табиғи процестерді қауіптілік карталарында бейнелеу.

– Климаттың тұрақсыздығы жағдайында өзендердің сулылығын дұрыс бағалау: Қазақстанның жазық өзендерінің ең төменгі ағындысын есептеу әдістемелерін әзірлеуге қатысу.

– Модельдеуді басқару құралы ретінде пайдалану: басқарушылық шешімдерді қолдайтын болжамдар мен сценарийлер үшін модельдер мен бағдарламалық кешендерді қолдану.

Айнур Каировна тұрақты даму мен табиғи қауіптерді төмендетуге бағытталған бірқатар ғылыми бастамаларға қатысады. Ол халықаралық рецензияланатын журналдардағы мақалаларды қоса алғанда, шамамен 60 ғылыми еңбектің авторы (Scopus базасында 17 жарияланым, h-index = 5). Оқу-әдістемелік базаны дамыту жұмысының елеулі бағытын сипаттайды: бірлескен авторлықта «Селтану негіздері» (2017 ж.) және «Гидрологиядағы геоақпараттық жүйелер» (2023 ж.) оқу құралдары, сондай-ақ «Реки мегаполиса Алматы» (2020 ж.) монографиясы әзірленген.

Тәлімгерлік және ғылыми мектеп

«ЖОО үздік оқытушысы – 2025» конкурсында жеңіске жету жүйелі тәлімгерлік жұмыстың аясында айрықша мәнге ие. Айнур Каировнаның жетекшілігімен табиғи қауіпсіздік және таулы өзен жүйелерінің динамикасы бойынша өзекті тақырыптарда докторлық диссертациялар (PhD) қорғалған: «Мореналық көлдердің ақтарылуы кезінде Іле Алатауы өзендер алаптарындағы потенциалды қауіптілікті бағалау және зоналау» (Абдуллаева Ә.С. 2024 ж.); «Іле Алатауы өзендерінің эрозиялық-арналық жүйелеріне қоршаған орта өзгерістерінің ықпалын зерттеу» (Тұрсынғали М.Н. 2025 ж.).

Айнур Каировнаға жолданған алғыс хаттар оның кәсіби қызметінің ауқымы мен «географиясын» айқын көрсетеді. Олардың қатарында Қазақстан Республикасының Су ресурстары және ирригация министрлігінен, Ғылым және жоғары білім министрлігінен, сондай-ақ әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің басшылығы тарапынан ресми алғыс білдірулер бар. Еңбегінің нәтижелері бірқатар марапаттармен де расталған: «Үздік жас ғалым» (2018), Қазақстан Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай «Құрмет» грамотасы (2021).

Айнур Каировнаның жеңісі – ғылым мен тәжірибені, заманауи білім беру әдістерін және берік тәлімгерлік мектепті ұштастыра алатын оқытушы-зерттеушіні мойындаудың көрінісі. Факультет пен кафедра атынан зор денсаулық, жаңа ғылыми нәтижелер, табысты жобалар және білім алушылармен жұмыс істеуде шабыт тілейміз!