«Цифрлық әлемдегі қаржылық қауіпсіздік: алаяқтық, онлайн-төлемдер, деректерді қорғау (фишинг, скам, банктік карталар)»

2026 жылғы 23 ақпанда әл-Фараби атындағы ҚазҰУ орыс филологиясы және әлем әдебиеті кафедрасының аға оқытушысы А. О. Оспанның жетекшілігімен «Цифрлық әлемдегі қаржылық қауіпсіздік: алаяқтық, онлайн-төлемдер, деректерді қорғау (фишинг, скам, банктік карталар)» тақырыбында кураторлық сағат өткізілді. Іс-шараға «6В02312 - Орыс тілі шетел тілі ретінде» білім беру бағдарламасының 3-курс студенттері қатысты.

Аталған іс-шараның мақсаты - білім алушылардың қаржылық және цифрлық сауаттылығын арттыру, онлайн-төлемдерді жүзеге асыру кезінде қауіпсіз мінез-құлық дағдыларын қалыптастыру, интернет-алаяқтықтың және жеке деректердің таралуының алдын алу.

Іс-шараның міндеттері:

• Студенттерді цифрлық қаржылық алаяқтықтың негізгі түрлерімен таныстыру;

• Банк карталарын және онлайн-төлемдерді қауіпсіз пайдалану қағидаларын түсіндіру;

• Фишинг пен скамды анықтау дағдыларын қалыптастыру;

• Жеке және банктік деректерді қорғауға жауапкершілікпен қарауды дамыту.

Кураторлық сағат барысында цифрлық ортадағы қаржылық қауіпсіздікке төнетін өзекті қауіптер қарастырылды. Фишинг, скам, телефондық және банктік алаяқтық түрлеріне ерекше назар аударылды.

Студенттерге банк карталары мен электрондық әмияндарды қорғаудың негізгі тәсілдері түсіндірілді: CVV-кодты және бір реттік SMS-кодтарды үшінші тұлғаларға бермеу; екі факторлы аутентификацияны пайдалану; төлем деректерін енгізер алдында интернет-ресурстардың шынайылығын тексеру; онлайн-операцияларға лимит орнату; банктік операцияларды тұрақты бақылау.

Сонымен қатар мессенджерлер мен әлеуметтік желілердегі алаяқтықтың нақты схемалары, оның ішінде жалған ұтыс ойындары, инвестициялық ұсыныстар және «банктің қауіпсіздік қызметінен» келген хабарламалар қарастырылды.

Практикалық бөлімде студенттерге алаяқтық белгілерін анықтау және қаржылық алдауға күдік туған жағдайда әрекет ету алгоритмін әзірлеу мақсатында жағдаяттық тапсырмалар ұсынылды.

Қосымша түрде Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген алаяқтық және жеке деректерге заңсыз қол жеткізу үшін жауапкершілік нормалары талқыланды.

Студенттер тақырыпқа қызығушылық танытып, практикалық жағдайларды талқылауға және талдауға белсенді қатысты.

Кураторлық сағат нәтижесінде білім алушылар цифрлық алаяқтықтың кең таралған схемалары туралы білімдерін кеңейтіп, онлайн-төлемдер мен банк карталарын пайдалану кезінде қаржылық қауіпсіздіктің негізгі шараларын меңгерді.