"Адам құқықтары-қоғам дамуының негізі" тақырыбындағы ашық пікірталас алаңы

2026 жылғы 6 наурызда Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының негізгі қағидаттарын түсіндіру және БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттарының (ЦУР) бірі – адам құқықтарын қорғау мәселелерін талқылау мақсатында «Адам құқықтары – қоғам дамуының негізі» тақырыбында ашық пікір алаңы форматында іс-шара ұйымдастырылды. Аталған іс-шара студенттердің құқықтық сауаттылығын арттыруға, олардың азаматтық жауапкершілігін қалыптастыруға, сыни ойлау қабілеттерін дамытуға және академиялық мәдениетін жетілдіруге бағытталды. Сонымен қатар іс-шара жастардың қоғамдағы құқықтық құндылықтарға деген көзқарасын қалыптастыруға және құқықтық санасын арттыруға ықпал етті.
Іс-шара барысында қатысушылар Қазақстан Республикасының Конституциясында бекітілген негізгі құқықтар мен бостандықтардың мазмұны мен маңыздылығын жан-жақты талқылады. Конституция – мемлекеттің негізгі заңы ретінде қоғамдағы құқықтық тәртіпті қамтамасыз етудің, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғаудың және демократиялық құндылықтарды нығайтудың маңызды құқықтық негізі болып табылады. Осы тұрғыда пікір алаңы барысында заң үстемдігі, теңдік, әділеттілік және адам қадір-қасиетін құрметтеу қағидаттарының қоғам дамуы үшін маңыздылығы атап өтілді.
Пікірталас барысында студенттер Қазақстан Республикасының Ата Заңында бекітілген негізгі құқықтар мен міндеттер туралы өз ойларымен бөлісіп, адам құқықтарын қорғау тетіктерінің тиімділігі жөнінде пікір алмасты. Сонымен қатар құқықтық мемлекет қалыптастырудағы азаматтық қоғам институттарының рөлі мен құқықтық мәдениеттің маңыздылығы талқыланды. Қатысушылар адам құқықтарын сақтау мен қорғау тек құқықтық нормалармен ғана емес, сонымен қатар қоғамдағы құқықтық сананың жоғары деңгейімен де тығыз байланысты екенін атап өтті.
Іс-шара аясында гендерлік теңдік мәселесіне де ерекше назар аударылды. Қатысушылар әйелдер мен ерлердің тең құқықтары мен мүмкіндіктерін қамтамасыз ету – қоғамның тұрақты дамуының маңызды факторы екендігін атап өтті. Гендерлік саясаттың тиімді жүзеге асырылуы әлеуметтік әділеттілік қағидаттарын нығайтып, қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық дамуға оң ықпал ететіні айтылды. Сонымен қатар гендерлік теңдік мәселесі БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттарының маңызды бағыттарының бірі ретінде қарастырылды.
Талқылау барысында жоғары оқу орындарындағы академиялық ортадағы құқықтық мәдениет мәселелері де қозғалды. Атап айтқанда, оқытушылар мен студенттердің құқықтарын қорғау, академиялық адалдық қағидаттарын сақтау, өзара құрмет пен жауапкершілік мәдениетін қалыптастырудың маңыздылығы атап өтілді. Қатысушылар академиялық адалдық қағидаттарын сақтау білім беру сапасын арттырудың және болашақ мамандардың кәсіби құзыреттілігін қалыптастырудың маңызды шарты екенін ерекше атап өтті.
Пікір алаңы форматында өткен іс-шара студенттерге өз көзқарастарын еркін білдіруге, құқықтық мәселелер бойынша пікір алмасуға және қоғамдық маңызы бар тақырыптарды талқылауға мүмкіндік берді. Мұндай форматтағы кездесулер студенттердің құқықтық мәдениетін дамытуға, әлеуметтік белсенділігін арттыруға және қоғамдағы маңызды мәселелерге саналы көзқарас қалыптастыруға ықпал етеді.
Іс-шараның негізгі мақсаты – студенттерге Қазақстан Республикасының Конституциясында бекітілген құқықтар мен бостандықтардың мәні мен маңызын түсіндіру, адам құқықтарын қорғау мәдениетін қалыптастыру және БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттары аясында құқықтық сананы дамыту болып табылады.
Аталған іс-шараны «Есеп және аудит» білім беру бағдарламасының 2-курс студенттері және Қаржы және есеп кафедрасының оқытушылары ұйымдастырды. Топ эдвайзерлері: PhD, аға оқытушы Қалымбекова Ж., PhD, аға оқытушы Боранбаева А.Қ.