ТДМ 5 - ГЕНДЕРЛІК ТЕҢДІК. «ЛГБТ және осы 21 ғасыр феноменінің биоэтикалық аспектілері» тақырыбында пікірталас

ТДМ 5 гендерлік теңдікке қол жеткізуге және 2030 жылға дейін кемсітушілік пен зорлық-зомбылықтың барлық түрлерін жоюға бағытталған. 2026 жылдың 5 наурызында ботаника және агроэкология кафедрасының профессоры С.Т. Назарбекованың жетекшілігімен  пәнаралық білім саласы - биоэтика аясында пікірталас өтті. Пікірталас көптеген мәселелерді, соның ішінде студент жастарды да қызықтырды. Пікірсайысқа 3 курс Биология студенттері қатысты.

Студенттер ЛГБТ-ны жақтаушылар мен қарсыластар болып екі командаға бөлінді. Бұл пікірсайысты этикалық комитет бақылап отырды. Этикалық комитет екі тарапты да тыңдауға және «ҚОЛДАУ» және «ҚАРСЫ» дәлелдер жиынтығы бойынша объективті шешім қабылдауға арналған. Студенттер өз сөздерінде биоэтиканың негізгі принциптеріне сүйенді.

Биоэтика адамның өмір сүру сапасына, денсаулығына және қадір-қасиетіне негізделген моральдық принциптерді зерттейді. Биоэтикалық тұрғыдан ЛГБТ талқылауы бірнеше негізгі принциптерді қарастырады. Біріншіден, адамның жеке басын, өмір салтын және жеке қарым-қатынасын өз бетінше анықтау құқығын құрметтеуді көздейтін жеке тұлғаның автономиялық принципі. Бұл қағида адамның қадір-қасиетін және таңдау еркіндігін танумен байланысты.

Екінші маңызды аспект - әділеттілік және кемсітушілікке жол бермеу принципі. Биоэтика барлық адамдардың жыныстық қалауына немесе гендерлік сәйкестігіне қарамастан медициналық көмекке, әлеуметтік ресурстарға тең қол жеткізу қажеттілігін көрсетеді.

Сондай-ақ студенттер қайырымдылық пен зиян келтірмеу принципін талқылады. Медициналық және әлеуметтік тәжірибелер, студенттердің пікірінше, адамның әл-ауқатын қолдауға және физикалық немесе психологиялық қысымның алдын-алуға бағытталған болуы керек. ЛГБТ контекстінде бұл психикалық денсаулық, әлеуметтік стигматизация және медициналық араласу этикасы мәселелерін қамтиды.

Сонымен қатар, студенттер репродуктивті технология, ата-ана болу, гендерлік медицина және адам құқықтары сияқты биоэтикалық аспектілерге назар аударды. Бұл сұрақтар ғылыми білімге, жеке тұлғаны құрметтеуге және қоғам, медициналық қоғамдастық пен мәдени дәстүрлер арасындағы диалогқа негізделген салмақты тәсілді қажет етеді. Олар әртүрлі көзқарастардан (дін, заңнама, мәдениет) эмоционалды түрде сөйледі. Соңында студенттер бір жағынан қазіргі қоғамдағы әйелдер мен ерлер арасындағы гендерлік теңдікті, екінші жағынан жыныстық азшылықтарды осы қоғамның тең мүшелері ретінде сақтау қажеттілігі туралы пікір білдірді. Бұл бәрі бірдей құқықтарға ие болса және кемсітушілік пен зорлық-зомбылыққа ұшырамаса ғана мүмкін. Біздің қоғам зайырлы, сондықтан қоғамның бір бөлігін гендерлік немесе ұлттық жағынан екіншісінен жоғары қою қажет емес.

Осылайша, талқыланған тақырып студенттерге бұл құбылысты тек әлеуметтік даулардың объективі арқылы ғана емес, сонымен қатар іргелі құндылықтар – адамның қадір-қасиетін құрметтеу, қоғамның әр адамның әл-ауқаты үшін әділдігі мен жауапкершілігі арқылы қарастыруға көмектесті. Толеранттылық - біздің таңдауымыз!

Ботаника және агроэкология кафедрасы