Кооперативтік бизнес туралы тәрбиелік іс-шара: Индонезия тәжірибесі және Тұрақты даму мақсаттары

Іс-шара барысында кедейлікті жою (ТДМ 1), лайықты жұмыс орындарын құру және экономикалық өсуді қолдау (ТДМ 8), теңсіздікті азайту (ТДМ 10), сондай-ақ жауапты тұтыну мен өндірісті ілгерілету (ТДМ 12) сияқты жаһандық мақсаттар қарастырылды.

Қатысушылар жергілікті қауымдастықтар деңгейінде адамдарды, әсіресе дәстүрлі қаржы жүйесінен тыс қалған топтарды қолдауға қабілетті экономикалық институттардың қалай қалыптасатынын талқылады. Индонезия тәжірибесі кооперативтердің өзара көмек көрсетудің тиімді құралы екенін көрсетті: олар қаржыландыруға қолжетімділікті қамтамасыз етеді, жұмыс орындарын құрады және жергілікті экономиканы нығайтады.

Іс-шарада сондай-ақ жаһандық мәселелер – кедейлік, экономикалық теңсіздіктің өсуі, қаржылық қызметтерге қолжетімділіктің шектеулілігі және шағын бизнестің кездесетін қиындықтары қарастырылды. Қолданыстағы мемлекеттік бағдарламалар мен нарықтық тетіктер халықтың барлық топтарының, әсіресе шағын кәсіпкерлердің мүдделерін әрдайым толық ескере бермейтіні атап өтілді. Осы тұрғыда кооперативтік модель тек пайдаға ғана емес, адамдарды қолдауға және қауымдастықтарды дамытуға бағытталған әділетті әрі тұрақты тәсіл ретінде қарастырылады.

Студенттер «Кооператив дегеніміз не?» деген ұғымды да талқылады, өйткені Индонезияда кооперативтік қозғалыс терең тарихи негізге ие. 1945 жылғы Конституцияның 33-бабында ұжымдық экономика қағидалары бекітілген, ал «gotong royong» (өзара көмек) мәдени құндылығы ынтымақтастық рухын нығайтады. Бұл қозғалыстың негізгі тұлғасы – Индонезияның тұңғыш вице-президенті, «индонезиялық кооперативтердің атасы» атанған Мохаммед Хатта, ол экономикалық демократия мен ұжымдық әл-ауқатты насихаттаған.

Мемлекет кооперативтерді заңнамалық қолдау, оқыту, қаржылық көмек және «Koperasi Merah Putih» сияқты бағдарламалар арқылы, сондай-ақ шағын және орта бизнесті қолдау арқылы дамытады. Кооперативтердің капиталы мүшелердің жинақтары, табыс және сыртқы көздер есебінен қалыптасады, ал негізгі мақсаты – тұрақты даму мен қатысушылардың әл-ауқатын арттыру.

Индонезия кооперативтерінің ТДМ-ға қосқан үлесі:

• ТДМ 1: қаржыландыруға қолжетімділік және ұжымдық табыс қалыптастыру;
• ТДМ 8: кәсіпкерлікті қолдау, оқыту және жұмыс орындарын құру;
• ТДМ 10: инклюзивті меншік, демократиялық басқару, маргиналданған топтардың қатысуы;
• ТДМ 12: жергілікті өндіріс, ресурстарды бірлесіп пайдалану, тұрақты тәжірибелер.

Студенттік кооперативтің мысалы ретінде кампустағы дүкен немесе кафе, полиграфиялық және цифрлық қызметтер, сондай-ақ бірлескен студенттік бастамалар қарастырылды.

Тәрбиелік іс-шараға қатысушылар келесі сұрақтарды талқылады: Сіздің еліңізде кооперативтер бар ма? Оларға халық сенім білдіре ме? Ең бастысы – сіз олардың біріне қосылар ма едіңіз?

Индонезия тәжірибесі мұндай ұйымдардың кедейлікті азайтуға, жұмыс орындарын құруға, теңсіздікті төмендетуге және тұрақты дамуды қолдауға ықпал ететінін көрсетеді. Олардың қағидалары студенттік қауымдастық деңгейінде де қолданылып, дағдыларды дамытуға, бастамашылдық пен ынтымақтастықты нығайтуға мүмкіндік береді.

2026 жылғы 25 наурыз, сағат 17:00, 212 кабинет.
Ғылыми жетекші: PhD, доцент-зерттеуші Когут О. Ю.
Спикер: «Есеп және аудит» мамандығының 1-курс докторанты Сугири Дани (Индонезия).
Қатысушылар: «Қаржы» мамандығының 2-курс студенттері (ағылшын бөлімі) және «Есеп және аудит» мамандығының 1-курс студенттері (орыс бөлімі).