Зертханалық практикум-квест "А-дан Я-ға дейінгі шағын биотехнологиялық өндіріс"

2026 жылғы 11 наурызда биотехнология кафедрасында «Биотехнология» білім беру бағдарламасының 1-курс студенттері үшін «А-дан Я-ға дейінгі мини-биотехнологиялық өндіріс» атты зертханалық практикум-квест өткізілді. Іс-шараның кураторы – биотехнология кафедрасының аға оқытушысы, топ эдвайзері Кожахметова М.Х. болды. Практикум 1,5 сағатқа созылып, студенттерді микробалдырларды өсірудің биотехнологиялық процесінің негіздерімен, биореактордың құрылысымен және микроскоппен жұмыс істеудің практикалық дағдыларымен таныстыру мақсатында ұйымдастырылды.

Квест форматында өткізілген іс-шара кәдімгі зертханалық жұмысты интерактивті әрі қызықты оқу процесіне айналдырды. Студенттер шағын топтарға бөлініп, әр команда зертханалық станциялардан кезекпен өтіп, биотехнологиялық процестің әртүрлі кезеңдерін қамтитын тапсырмаларды орындады. Мұндай тәсіл студенттерге теория мен практиканың өзара байланысын көруге мүмкіндік беріп, өздерін нақты зертханалық жұмыстың қатысушылары ретінде сезінуге жағдай жасады.

Практикумның негізгі бөлігі биореакторды зерттеуге арналды. Студенттер оның құрылысымен, жеке элементтерінің қызметімен және жұмыс істеу принципімен танысты. Қоректік ортаны беру, температура мен жарықты бақылау сияқты микробалдырлардың өсуі мен өнімділігіне тікелей әсер ететін процестер жан-жақты талқыланды. Қатысушылар орта жағдайлары мен биореактордың жұмыс параметрлері биомассаның жиналу жылдамдығына және өндіріс тиімділігіне қалай әсер ететінін қарастырды. Бұл теориялық талдау жабдықтың құрылымын бақылау және процестерді нақты уақытта көрсету арқылы практикалық түрде толықтырылды.

Практикалық бөлім микроскоппен жұмыс істеуді қамтыды. Студенттер микробалдыр жасушаларының құрылымын бақылап, олардың морфологиялық ерекшеліктерін анықтады және бұл сипаттамалардың мәдениеттің тіршілік әрекеті мен өсуімен байланысын талқылады. Әрбір команда өз бақылауларын тіркеп, нәтижелерімен бөлісіп, өсіру жағдайларын оңтайландырудың мүмкін жолдарын талқылады. Микроскоппен жұмыс істеу студенттердің зейінін, ұқыптылығын және алынған мәліметтерді талдай білу қабілетін дамытуға мүмкіндік берді.

Практикум барысында зертханада қауіпсіз жұмыс істеу ережелеріне ерекше назар аударылды. Студенттер жұмыс орнын дұрыс ұйымдастыруды, стерильділікті сақтауды, құрал-жабдықтармен және химиялық реактивтермен ұқыпты жұмыс істеуді үйренді. Бұл дағдылар биотехнология саласындағы кәсіби қызметтің негізін құрайды және ғылыми жұмысқа жауапкершілікпен қарауды қалыптастырады.

Практикум студенттердің үлкен қызығушылығын туғызып, олардың белсенді қатысуымен өтті. Олар көптеген сұрақтар қойып, бақылаған құбылыстарды талқылап, алған әсерлерімен бөлісті. Көптеген студенттер үшін бұл биореактор мен микроскоппен зертханалық жағдайда алғаш рет жұмыс істеу тәжірибесі болды. Мұндай тәжірибе олардың өз мүмкіндіктеріне деген сенімін арттырып, биотехнологияны әрі қарай тереңірек зерттеуге ынталандырды.

Осындай интерактивті іс-шараларды өткізу студенттердің университеттің зертханалық ортасына бейімделуіне, практикалық дағдыларды қалыптастыруына, командалық жұмыс пен сыни ойлауды дамытуына ықпал етеді. Студенттер биореактордың құрылысын және микробалдырларды өсіру ерекшеліктерін ғана меңгеріп қоймай, өздерін ғылыми процестің бір бөлігі ретінде сезіне алды. Биотехнология кафедрасы кәсіби құзыреттерді қалыптастыруға және болашақ мамандыққа қызығушылықты арттыруға бағытталған заманауи оқыту әдістерін енгізуді жалғастыруда. Бұл білім беру процесін анағұрлым жандандырып, студенттер үшін қызықты әрі нәтижелі етеді.