География және табиғатты пайдалану факультетінде Орталық Азияның дамуына арналған бірлескен ғылыми жоба таныстырылды

2026 жылғы 21 тамызда әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің География және табиғатты пайдалану факультетінде «Еуразиялық “Heartland”: Орталық Азия “транзиттік хаб және экономикалық перифериядан” “транзиттік хаб және экономикалық орталыққа” өте ала ма?» атты ғылыми-зерттеу жобасының таныстырылымы және талқылауы өтті.

Зерттеу «Asian Regional Development Strategy» бағдарламасы аясында Zhejiang International Studies University (ZISU), Peking University және Chinese Academy of Sciences ұйымдарының бірлескен қатысуымен дайындалды.

Зерттеудің негізгі назарында Орталық Азияның кеңістіктік және әлеуметтік-экономикалық дамуының өзекті мәселелерінің бірі — аймақтың басым транзиттік және перифериялық модельден Еуразияның тұрақты экономикалық орталығы моделіне өтуі үшін қандай жағдайлар мен тетіктер қажет деген сұрақ тұр.

Авторлар Орталық Азияның Еуразия кеңістігінің орталығында орналасқан аса маңызды географиялық жағдайын және оның тарихи тұрғыдан сауда, көлік, саяси және мәдени ағындардың өзара әрекеттесу кеңістігі болғанын атап өтеді. Сонымен қатар аймақтың географиялық орталықтағы орналасуы әлі де толық көлемде экономикалық орталықтыққа айналған жоқ. Дәл осы қарама-қайшылық зерттеудің негізгі мәселелерінің бірі ретінде қарастырылады.

Талқылау барысында зерттеуді одан әрі дамыту үшін далалық зерттеулер, сараптамалық сұхбаттар және әлеуметтік зерттеулер жүргізудің перспективалылығы атап өтілді. Бұл зерттеулер ірі инфрақұрылымдық және инвестициялық жобаларды басқару мүмкіндіктері мен қоғамның қабылдау деңгейін қосымша бағалауға мүмкіндік береді.

Жобаның таныстырылымы ҚазҰУ мен Қытайлық серіктестер арасындағы одан әрі ғылыми ынтымақтастықты талқылаудың маңызды алаңына айналды.

Кездесу барысында бірлескен ғылыми жарияланымдар, жаңа зерттеу жобалары, академиялық алмасулар және Орталық Азияда бірлескен далалық зерттеулер жүргізу перспективалары да талқыланды.

Жалпы алғанда, ұсынылған жоба өзекті әрі перспективалы пәнаралық зерттеу болып табылады. Ол тарихи географиялық талдауды, заманауи геоақпараттық және қашықтықтан зондтау әдістерін, климаттық модельдеуді, инфрақұрылымды бағалауды, институционалдық факторларды және ойындар теориясының құралдарын біріктіреді.

Жобаның негізгі ғылыми мәселесі — Орталық Азияның географиялық және геосаяси орталықтағы орналасуын қандай жағдайларда тұрақты экономикалық орталыққа айналдыруға болады деген сұрақ — алдағы бірлескен зерттеулер үшін кең мүмкіндіктер ашады.

Аталған іс-шара ҚазҰУ-дың География және табиғатты пайдалану факультетінің Қытайдың жетекші ғылыми және білім беру ұйымдарымен халықаралық ынтымақтастығын дамытудағы және бірлескен ғылыми-білім беру қызметінің жаңа форматтарын қалыптастырудағы кезекті маңызды қадам болды.