Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да Темурхан Аюповтың митохондрияларды бағдарламалап жеткізу туралы лидерлік дәрісі өтті — ҚазҰУ

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да Темурхан Аюповтың митохондрияларды бағдарламалап жеткізу туралы лидерлік дәрісі өтті

5 қараша 2026
Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да Темурхан Аюповтың митохондрияларды бағдарламалап жеткізу туралы лидерлік дәрісі өтті

5 қарашада әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың биология және биотехнология факультетінде PhD Темурхан Аюповтың «Programmable Delivery of Mitochondria to Specific Cell Types» («Митохондрияларды нақты жасуша типтеріне бағдарламалап жеткізу») тақырыбында лидерлік дәрісі өтті. Іс-шараны молекулалық биология және генетика кафедрасы ұйымдастырды.
Темурхан Аюпов кафедраның түлегі, қазір Базельдегі молекулалық және клиникалық офтальмология институтында (IOB, Швейцария) тәуелсіз зерттеу тобын басқарады. Оның ҚазҰУ-дағы бакалаврлық дипломдық жұмысының ғылыми жетекшісі ҚР ҰҒА академигі, профессор Бисенбаев Амангельды Куанбаевич болды.
Оқытушылардың, студенттердің, магистранттардың, докторанттардың және жас ғалымдардың алдында спикер митохондриялық биологияның заманауи жетістіктері мен митохондрияларды мақсатты жеткізу тәсілдері туралы айтып берді. Басты тақырып MitoCatch технологиясы болды: ол митохондрияларды нысана жасушаларға, соның ішінде нейрондар мен торлы қабық жасушаларына жеткізуге мүмкіндік береді. Зерттеу нәтижелері Nature журналында «Cell-type-targeted mitochondrial transplantation rescues cell degeneration» мақаласында жарияланды. Технология нейродегенеративті аурулар мен көру патологияларын емдеудің жаңа әдістеріне жол ашады.
Тыңдаушыларды ғалымның кәсіби жолы ерекше қызықтырды. 2026 жылы оның жұмысы Mitochondrial Innovation Award, UZH Brain Diseases Award, RetinAward және ProRetina Award марапаттарымен бағаланды. Сондай-ақ ол InfluenceAsia 35 Under 35 халықаралық тізіміне және Forbes 30 Under 30 Kazakhstan ұлттық рейтингіне енді.
Молекулалық биология және генетика кафедрасы Темурхан Аюповқа ғылыми табыстар мен кәсіби өсу тілейді.