Women in STEM/IT: қажеттіліктер мен мүмкіндіктер онлайн-сауалнамасының нәтижелеріFarabi University

Women in STEM/IT: қажеттіліктер мен мүмкіндіктер онлайн-сауалнамасының нәтижелері

23 желтоқсан, 2025

География және табиғатты пайдалану факультетінде STEM/IT саласындағы қыздар мен әйелдердің негізгі қажеттіліктерін, кедергілерін және күтулерін анықтауға бағытталған «Women in STEM/IT: қажеттіліктер мен мүмкіндіктер» атты онлайн-сауалнама жүргізілді.

Сауалнамаға бакалавриат студенттері, магистранттар, докторанттар, сондай-ақ жас ғалымдар кіретін 50 респондент қатысты. Сонымен қатар STEM/IT бағыттарын дамытуға қызығушылық танытқан сыртқы қатысушылар да тартылды. Зерттеу Google Forms цифрлық платформасын пайдалана отырып онлайн форматта жүргізілді және анонимді сипатта болды, бұл жауаптардың ашықтығы мен репрезентативтілігін қамтамасыз етті.

Сауалнаманың негізгі мақсаты университеттің білім беру, ғылыми және мансаптық бағдарламаларын жетілдіруге, сондай-ақ STEM/IT саласында әйелдерді қолдауға бағытталған институционалдық бастамаларды дамытуға арналған талдамалық негіз қалыптастыру болды.

Сауалнама қатысушылардың білім беру профилін, STEM/IT-ті білім алу және мансаптық траектория ретінде қабылдауын, кездесетін кедергілерді, қолдау форматтарына деген сұранысты, сондай-ақ ҚазҰУ бағдарламалары туралы хабардарлық деңгейін қамтыды. Алынған деректер STEM/IT саласында дамуға деген жоғары уәжділікпен қатар, әйелдердің академиялық және кәсіби іске асуына әсер ететін жүйелі шектеулердің бар екенін көрсетті.

Қатысушылар құрылымын талдау жоғары білімнің барлық деңгейлерінің қамтылғанын көрсетті, бұл әйелдерді қолдауға деген қажеттіліктің бакалавриаттан бастап ерте ғылыми мансап кезеңіне дейін үздіксіз сипатта екенін айқындайды. Негізгі кедергілер ретінде оқыту, тағылымдамалар мен мансаптық өсу мүмкіндіктері туралы ақпараттың жеткіліксіздігі, тәлімгерлер мен рөлдік модельдердің болмауы, практикалық дағдылардың жетіспеушілігі, білім беру бағдарламаларының күрделілігі, гендерлік стереотиптердің ықпалы және қаржылық шектеулер атап өтілді.

Сонымен қатар қатысушылар қолдау бастамаларына қатысуға жоғары дайындық танытып, STEM/IT бағыттарының инновациялық даму, климаттық шешімдер және цифрлық трансформация контексінде ерекше маңызға ие екенін атап өтті.

Өткізілген сауалнама Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде STEM/IT саласындағы әйелдерді қолдаудың жүйелі тәсілін қалыптастырудағы маңызды қадам болып, жаңа білім беру, ғылыми және мансаптық бастамаларды іске қосуға арналған талдамалық негіз қалады.