Цифрлық әлемдегі қаржылық қауіпсіздік: алаяқтық, онлайн-төлемдер, деректерді қорғау

2026 жылы 20 ақпанда филология факультетінде РКИ мамандығының 1 курс студенттерімен кураторлық сағат өткізілді. Куратор-эдвайзер Кайырбек М.Н. студенттермен «Цифрлық әлемдегі қаржылық қауіпсіздік» тақырыбын талқылады.

Қазіргі өмір күннен күнге онлайн кеңістікке көшу үстінде: сатып алулар, аударымдар, қызметтерді төлеу және оқу — бәрі ыңғайлы, бірақ мұқияттық пен сақтықты талап етеді. Іс-шара барысында студенттер желідегі негізгі қауіп-қатерлермен танысты және өз қаржылары мен жеке деректерін қорғау жолдарымен таныс болды.

Кураторлық сағаттың негізгі тақырыптары

Желідегі алаяқтық

• Фишингтік хаттар мен жалған сайттар.

• Әлеуметтік инженерия және алдау әдістері.

• Телефондық және SMS алаяқтары.

Онлайн-төлемдер және қауіпсіздік

• Қызметтердің сенімділігін тексеру.

• Екі факторлы аутентификация.

• Операциялар мен хабарламаларды бақылау.

Жеке деректерді қорғау

• Сенімді парольдер және пароль менеджерлері.

• Әлеуметтік желілердегі сақтық.

Практикалық кеңестер

Студенттерге қарапайым, бірақ маңызды кеңестер берілді:

• Деректерді енгізбестен бұрын сілтемелер мен сайт мекенжайларын тексеріңіз.

• Маңызды деректерді бөтен құрылғыларда сақтамаңыз.

• Антивирустық бағдарламаларды қолданыңыз және қосымшаларды үнемі жаңартып отырыңыз.

• Күмән туындаған жағдайда ресми қолдау қызметіне хабарласыңыз.

Қорытынды

Іс-шара студенттерге цифрлық қаржылық сауаттылық тек ақша туралы ғана емес, жеке деректердің қауіпсіздігі туралы екенін түсінуге көмектесті. Куратор атап өтті: онлайн ортаны сыни тұрғыдан бағалау және қорғау шараларын қолдану — қазіргі адамның негізгі дағдысы.

Қайырбек М.Н.

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ