ТДМ аясында: Humulus lupulus L. бойынша диссертациялық семинар өтті

2026 жылғы 5 наурызда әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Биология және биотехнология факультетіне қарасты Ботаника және агроэкология кафедрасында «8D05108 – Геоботаника» білім беру бағдарламасы бойынша философия докторы (PhD) дәрежесін алуға ұсынылған кафедра докторанты Едилова Айгуль Канатовнаның «Алматы облысындағы Humulus lupulus L. популяцияларының қазіргі жағдайы және оларды пайдаланудың перспективалары» тақырыбындағы диссертациялық жұмысына арналған ғылыми семинар өтті. Диссертациялық зерттеудің ғылыми жетекшісі – профессор-зерттеуші Инелова З.А. Семинардың жұмыс тілі – орыс тілі.

Ғылыми семинар барысында докторанттың зерттеу жұмысының өзектілігі, ғылыми жаңалығы, теориялық және практикалық маңызы жан-жақты талқыланды. Зерттеу жұмысы Алматы облысы аумағындағы Humulus lupulus L. табиғи популяцияларының қазіргі жағдайын кешенді бағалауға, олардың таралу аймақтарын анықтауға, экологиялық бейімделу ерекшеліктерін зерделеуге, ценопопуляциялық құрылымын сипаттауға, ресурстық әлеуетін бағалауға және түрді ғылыми негізде тиімді пайдалану мүмкіндіктерін айқындауға бағытталған.

Семинар аясында зерттеу нысанының табиғи ортадағы таралуы, өсу ортасының экологиялық жағдайлары, популяциялардың тұрақтылығы, жаңару қарқыны, морфологиялық және биологиялық ерекшеліктері, сондай-ақ қоршаған орта факторларының әсері кеңінен қарастырылды. Докторант табиғи популяцияларды зерттеу арқылы олардың қазіргі күйін анықтаудың маңызын, әсіресе өңірлік флора құрамындағы рөлін, экожүйелік байланыстарын және табиғи ресурстық маңызын ғылыми тұрғыдан негіздеді.

Семинар барысында Humulus lupulus L. түрінің ботаникалық және геоботаникалық тұрғыдан маңызы, сондай-ақ табиғи ресурстарды сақтау, биоалуантүрлілікті қолдау, сирек әрі шаруашылық маңызы бар өсімдік түрлерін тиімді пайдалану, аймақтық өсімдік жамылғысын қорғау және табиғи экожүйелердің тұрақтылығын қамтамасыз ету бағыттарындағы рөлі ерекше атап өтілді. Сонымен қатар, зерттеу нәтижелерінің өсімдік ресурстарын ұтымды пайдалану, табиғи популяцияларды қорғау, флоралық алуантүрлілікті сақтау және ғылыми негізделген табиғат пайдалану тетіктерін жетілдіру мәселелерімен тікелей байланысты екені көрсетілді.

Сонымен қатар, диссертациялық жұмыста Humulus lupulus L. популяцияларының генетикалық алуантүрлілігін сақтау, табиғи мекен ету орталарын қорғау, антропогендік факторлардың ықпалын бағалау және табиғи қорларды ұтымды басқару сияқты маңызды мәселелерге назар аударылғаны айтылды. Бұл зерттеу нәтижелері болашақта табиғи популяцияларды сақтау стратегияларын әзірлеуге, сирек және бағалы өсімдік ресурстарын мониторингтеу жүйесін жетілдіруге, өңірлік биоалуантүрлілікті қорғау шараларын ғылыми тұрғыдан негіздеуге мүмкіндік береді.

Аталған диссертациялық зерттеу БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттарының 15-мақсаты – «Құрлық экожүйелерін сақтау» бағытымен тікелей байланысты. Себебі Humulus lupulus L. табиғи популяцияларын кешенді зерттеу биоалуантүрлілікті сақтауға, өсімдік генетикалық ресурстарын қорғауға, табиғи мекен ету орталарын сақтауға, сондай-ақ табиғи ресурстарды ұтымды және тұрақты пайдалануға ықпал етеді. Осы тұрғыдан алғанда, диссертациялық жұмыс экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз ету, табиғи байлықтарды қорғау және өңірлік экожүйелердің тепе-теңдігін сақтау бағытындағы маңызды ғылыми зерттеулердің бірі болып саналады.

Ғылыми семинар қорытындысы бойынша докторанттың зерттеу жұмысы өзекті, ғылыми тұрғыдан негізделген, мазмұнды, практикалық маңызы жоғары және заманауи ғылыми талаптарға сай орындалған еңбек ретінде бағаланды. Қатысушылар диссертациялық зерттеудің нәтижелері геоботаника, өсімдіктер экологиясы, табиғи ресурстарды тиімді пайдалану, биоалуантүрлілікті сақтау және табиғатты қорғау салаларындағы ғылыми ізденістерді одан әрі дамытуға өз үлесін қосатынын атап өтті.

Ботаника және агроэкология кафедрасы