ҚазҰУ – Ai-Sana бағдарламасының көшбасшысы
AI-Sana бағдарламасының Қазақстанда жүзеге асуында Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің орны ерекше. ҚазҰУ – еліміздегі ірі ғылыми-білім беру орталықтарының бірі ғана емес, сонымен қатар жасанды интеллект пен цифрлық технологияларды дамыту бағытында белсенді жұмыс жүргізіп отырған жетекші университеттердің бірі.
Университеттің AI-Sana бағдарламасына қатысу көрсеткіші де осының дәлелі. ҚазҰУ бағдарламаның екінші кезеңіне өткен білім алушылар саны бойынша жоғары оқу орындары арасында бірінші орынға шықты. Бұл нәтиже университет студенттерінің заманауи технологияларға деген қызығушылығы жоғары екенін ғана емес, ҚазҰУ-да цифрлық және инновациялық білім беруге ерекше көңіл бөлінетінін көрсетеді.
Биыл Қазақстанда жасанды интеллектіні дамытуға ерекше басымдық беріліп отырған кезеңде ҚазҰУ-дың бұл бағыттағы көшбасшылығы университеттің стратегиялық даму бағытымен де үндеседі. Бүгінде еліміздің 95 жоғары оқу орнында AI пәндері білім беру бағдарламаларына енгізіліп, мыңдаған білім алушы жасанды интеллект бойынша жаңа құзыреттерді меңгеруде.
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ – AI ҚҰЗЫРЕТТЕРІНІҢ ОРТАЛЫҒЫ
ҚазҰУ-дың AI-Sana бағдарламасындағы жетістігін сөз еткенде, ақпараттық технологиялар және жасанды интеллект факультетінің үлесін ерекше атап өткен жөн. Факультет заманауи IT мамандарын, жасанды интеллект, ақпараттық қауіпсіздік және цифрлық технологиялар саласының мамандарын даярлауды көздейді.
Жасанды интеллектінің қарқынды дамуы ақпараттық қауіпсіздік саласына да жаңа міндеттер қойып отыр. Кибершабуылдарды анықтау, желілік трафикті талдау, зиянды бағдарламаларды тану, фишингтік шабуылдарды анықтау, ақпараттық жүйелердегі аномалияларды бақылау сияқты көптеген процестерде AI технологиялары кеңінен қолданылуда.
Сондықтан бүгінгі таңда жасанды интеллект пен киберқауіпсіздіктің тоғысуы ерекше маңызға ие.

КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ:
130 СТУДЕНТ – БІР МАҚСАТ
AI-Sana бағдарламасының ҚазҰУ-дағы нәтижелерінің бірі – ақпараттық технологиялар және жасанды интеллект факультетінің Киберқауіпсіздік және криптология кафедрасы студенттерінің белсенді қатысуы.
Бағдарламаның екі кезеңінде де кафедра білім алушылары жасанды интеллект бойынша білімдерін жетілдіруге белсенді атсалысты.
Атап айтқанда бакалавриат деңгейінде кафедрадан 130 студент AI-Sana бағдарламасынан өтті. Сонымен қатар бағдарламаға кафедраның магистранттары да қатысты. Бұл – кафедра студенттерінің заманауи технологияларға деген қызығушылығы мен кәсіби дамуға ұмтылысының айқын көрсеткіші.
Киберқауіпсіздік және криптология саласында білім алып жатқан студенттер үшін AI-Sana бағдарламасының маңызы ерекше. Себебі болашақ киберқауіпсіздік маманы тек ақпараттық жүйелерді қорғау әдістерін біліп қана қоймай, жасанды интеллект негізіндегі қауіптерді анықтау және алдын алу технологияларын да меңгеруі қажет.
Бүгінгі таңда киберқауіпсіздік пен жасанды интеллект бір-бірінен бөлек дамитын бағыттар емес. Керісінше, олардың өзара байланысы жаңа ғылыми зерттеулер мен инновациялық жобалардың пайда болуына жол ашады. Осы тұрғыдан алғанда, кафедра студенттерінің AI-Sana бағдарламасына белсенді қатысуы – олардың болашақ кәсіби қызметіне жасалған маңызды инвестиция.
Бүгінгі таңда киберқауіпсіздік пен жасанды интеллект бір-бірінен бөлек дамитын бағыттар емес. Керісінше, олардың өзара байланысы жаңа ғылыми зерттеулер мен инновациялық жобалардың пайда болуына жол ашады. Осы тұрғыдан алғанда, кафедра студенттерінің
AI-Sana бағдарламасына белсенді қатысуы – олардың болашақ кәсіби қызметіне жасалған маңызды инвестиция.

AI-SANA – ТЕК БІЛІМ ЕМЕС, БОЛАШАҚҚА ҚАДАМ
AI-Sana бағдарламасының басты құндылығы – студентке дайын білім беріп қана қоймай, оны жаңа технологияны өз бетінше зерттеуге, қолдануға және жаңа өнім жасауға ынталандыруында.
Бағдарлама нәтижесінде студент: білім алады → практикалық дағды қалыптастырады → нақты мәселені анықтайды → AI шешімін ұсынады → жоба жасайды → стартапқа қадам басады.
Бұл модель қазіргі еңбек нарығы үшін аса маңызды. Өйткені болашақтың маманы тек технологияны пайдаланушы емес, жаңа технологиялық шешімдерді жасай алатын маман болуға тиіс.
Қазақстанның жоғары оқу орындарында AI экожүйесінің қалыптасуы да осы үрдістің нәтижесі. Бүгінде университеттерде жасанды интеллектіні білім беру мен ғылымға енгізумен қатар, нақты салаларға арналған қолданбалы жобалар әзірленіп келеді. Мәселен, 2026 жылғы Digital Qazaqstan форумында ҚазҰУ-дың AI Startify Incubator жобасы сияқты университеттік AI-жобалар таныстырылды.

ҚОРЫТЫНДЫ
AI-Sana – Қазақстанның жасанды интеллект дәуіріне дайындығын күшейтетін маңызды мемлекеттік бастама. Бағдарлама арқылы жүздеген мың студент базалық AI білімін меңгеріп, келесі кезеңде өздерінің практикалық дағдыларын дамытуға мүмкіндік алды. Ал университеттер үшін AI-Sana – жаңа технологияларды білім беру, ғылым және кәсіпкерлікпен байланыстыратын үлкен экожүйені қалыптастырудың маңызды құралына айналып отыр. Бұл үдерісте Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің көшбасшылық орны ерекше. ҚазҰУ-дың AI-Sana бағдарламасына белсенді қатысуы университеттің цифрлық трансформация мен жасанды интеллект саласындағы әлеуетін айқындайды.
Ал ақпараттық технологиялар және жасанды интеллект факультетінің Киберқауіпсіздік және криптология кафедрасынан 130 бакалавр студентінің және магистранттардың бағдарламаға қатысуы – осы үлкен бастаманың кафедра деңгейіндегі нақты нәтижелерінің бірі.
AI-Sana студенттерге жаңа білім ғана емес, жаңа ойлау тәсілін, жаңа кәсіби мүмкіндіктерді және өз идеясын технологиялық жобаға айналдыру жолын ұсынады.
Бүгінгі студент – ертеңгі маман. Ал жасанды интеллект дәуірінде бәсекеге қабілетті маман болу үшін технологияны меңгеру жеткіліксіз. Оны дұрыс қолдана білу, жаңа шешім ұсына білу және сол шешімді қоғам игілігіне айналдыра білу маңызды. Сондықтан AI-Sana – бүгінгі білім алушының ғана емес, Қазақстанның технологиялық болашағының бағдарламасы.
Жанерке ЕЛДОСҚЫЗЫ,
Киберқауіпсіздік және криптология кафедрасының
оқу-әдістемелік және тәрбие жұмыстары
жөніндегі меңгеруші орынбасары
Басқа жаңалықтар