Туған өлке топонимикасы және атаулардың өзгеру тарихы
2026 жылдың 6 қазанында тарих факультетінде «Туған өлке топонимикасы және атаулардың өзгеру тарихы» тақырыбында іс-шара өтті. Іс-шараны орыс филологиясы және әлем әдебиеті кафедрасының оқытушылары Итжанова Н.Б., Ахметжанова А.И. және Жусанбаева А.Т. тарих факультетінің «Музейтану және тарихи-мәдени туризм» білім беру бағдарламасының 1-курс студенттерімен бірлесіп ұйымдастырды.
Кездесу Біріккен Ұлттар Ұйымының Тұрақты даму мақсаттарының 11-мақсаты — «Тұрақты қалалар мен елді мекендер» аясында ұйымдастырылды. Кең ауқымды пікірталастың негізгі тақырыбы «Туған өлке топонимикасы және атаулардың өзгеру тарихы». Бұл тақырып материалдық емес мәдени мұраны сақтаудың және қаланың тұрақты бірегейлігін қалыптастырудың маңызды элементі ретінде қарастырылды.
Іс-шара бағдарламасы бірнеше тақырыптық бөлімді қамтыды:
Теориялық шолу. Ұйымдастырушылар топонимика ұғымын, яғни жер-су атауларын зерттейтін ғылымның ерекшеліктерін жан-жақты түсіндірді. Оқытушылар географиялық атаулардың жай ғана бағдарлау құралы емес, аймақтың тарихи оқиғаларын, этнографиялық ерекшеліктерін және табиғи ландшафтын бейнелейтін өзіндік «ауызша музей» әрі өңірдің танымдық картасы екенін атап өтті.
Атаулардың өзгеру тарихына шолу. Қатысушылар топонимдердің өзгеруі тарихи бағыттардың ауысуын қалай көрсететінін талдады. Талқылау барысында байырғы атаулардан бастап, кеңестік кезеңдегі әкімшілік атауларға және қазіргі ономастикалық мұраны қалпына келтіру кезеңіне дейінгі негізгі тарихи қабаттар қарастырылды. Тарихи әділеттілікті қалпына келтіру мен қалалық инфрақұрылымның қолайлылығы арасындағы тепе-теңдікті сақтау мәселесіне ерекше назар аударылды.
Туризм мен музей ісіндегі практикалық маңызы. Дөңгелек үстел форматында өткен кездесуде бірінші курс студенттері жойылып кеткен немесе өзгертілген атаулардың бірегей туристік брендке айналу мүмкіндіктерін талқылады. Студенттер топонимикалық материалдарды қалалық экскурсияларға, интерактивті квесттерге және музей экспозицияларына енгізу бойынша тың әрі шығармашылық идеялар ұсынды.
Кафедра оқытушылары Итжанова Н.Б., Ахметжанова А.И. және Жусанбаева А.Т. болашақ мамандардың жоғары эрудициясы мен белсенділігін атап өтті. Іс-шара қазіргі қаланың тұрақты дамуы үшін технологиялық инновациялармен қатар тарихи жады мен мәдени кодты сақтау да аса маңызды екенін көрсетті.
Кездесу соңында қатысушылар қорытынды жасап, студенттердің өлкетану лингвистикасы саласындағы дербес ғылыми-зерттеу жұмыстарының бағыттарын айқындады. Бұл жұмыстар болашақ мамандардың туризм индустриясы мен музей ісі саласындағы кәсіби қызметіне берік негіз қалайды.
