Farabi University Орталық Азиядағы метан шығарындыларының мониторингін жетілдіру жөніндегі халықаралық семинарға қатысты

2026 жылғы 22 қыркүйекте Орталық Азия экологиялық және климаттық зерттеулер университетінде (Green University) «Өзбекстандағы метан шығарындыларының мониторингі мен бағалауын жетілдіру: жобаның нәтижелері, ұсынымдар және Орталық Азия елдері үшін келесі қадамдар» атты халықаралық семинар өтті. Іс-шараға Farabi University метеорология және гидрология кафедрасының профессоры А.В. Чередниченко қатысты.

Семинар Орталық Азияның Аймақтық экологиялық орталығының (ОААЭО) ұлттық және халықаралық ұйымдармен серіктестікте жүзеге асырып жатқан «Өзбекстандағы метан шығарындыларын түгендеу жүйесін жетілдіру (UzEMI)» жобасының нәтижелерін талқылауға арналды.

Жоба спутниктік және авиациялық мониторинг деректерін ұлттық деректермен және қолданыстағы экологиялық есептілік жүйелерімен біріктіру арқылы мұнай-газ секторындағы метан шығарындыларын бағалау дәлдігін арттыруға бағытталған.

Жобаның негізгі бағыттарының бірі — спутниктік және авиациялық мониторинг деректерін метан шығарындылары жөніндегі ұлттық есептілік хаттамаларына біріктіру бойынша нұсқаулық әзірлеу және оны таныстыру. Бұл нұсқаулық тиісті мемлекеттік органдар мен ұйымдарға шығарындылар көздерін анықтау, олардың көлемін нақтылау және ұлттық есепке алу жүйелерін жетілдіру үшін заманауи мониторинг технологияларын енгізуге көмектесуге арналған.

Семинарда Қазақстанды қоса алғанда, Орталық Азия елдері арасындағы өңірлік ынтымақтастық перспективаларына ерекше назар аударылды. Метан шығарындыларының мониторингі, заманауи технологияларды қолдану және экологиялық есептілікті жетілдіру салаларындағы тәжірибе алмасу өңірде парниктік газдар шығарындыларын бағалау мен қысқартудың үйлестірілген тәсілдерін әзірлеуге негіз қалайды.

Farabi University профессорының халықаралық семинарға қатысуы ғылыми-сараптамалық өзара іс-қимылды нығайтуға, кәсіби тәжірибе алмасуды кеңейтуге және климаттық зерттеулер мен экологиялық мониторинг саласындағы ынтымақтастықты дамытуға ықпал етеді.

Іс-шара БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттарына (ТДМ) қол жеткізуге үлес қосады. Атап айтқанда, метан шығарындыларын бағалауды жетілдіру және климаттық шараларды қолдау арқылы 13-мақсатқа — «Климаттың өзгеруімен күреске», ал халықаралық және өңірлік ынтымақтастықты дамыту арқылы 17-мақсатқа — «Тұрақты даму жолындағы әріптестікке» сәйкес келеді. Заманауи мониторинг технологияларын қолдану және экологиялық есептіліктің ашықтығын арттыру ғылыми негізделген шешімдер қабылдаудың және Орталық Азия елдерінің климаттық мақсаттарына қол жеткізудің маңызды шарттары болып табылады.