РЕСПУБЛИКА КҮНІ - БҰЛ ЕЛІМІЗДІҢ МЕМЛЕКЕТТІЛІГІ ЖОЛЫНДАҒЫ АЛҒАШҚЫ ТАРИХИ ҚАДАМ

        2025 ж 25 қазан  күні әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде әл-фараби кітапханасында 303 залында «Республика күні - бұл еліміздің мемлекеттілігі жолындағы алғашқы тарихи қадам» атты дөнгелек үстел болып өтті. Дөнгелек үстелімізге Қазақ ұлттық университетінің ректоры ф.ғ.д., акад. Жансейіт Түймебаев, және басқада қонақтар қатынасты.

        Республика күні ұлттық мереке болып алғаш рет 1995 жылы қазанда жарияланды. Бұл Жарлыққа Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті - Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев қол қойған. 25 қазан Республика күні болып кездейсоқ таңдалған жоқ. 1990 жылдың дәл осы күні Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы Жоғарғы Кеңесінің №307-XII Жарлығымен Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының мемлекеттік егемендігі туралы Декларация қабылданды. Декларацияда Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының егемендігі жарияланып, Қазақстанның тәуелсіз мемлекет ретіндегі саяси-құқықтық негіздері жарияланды.

Егеменді мемлекеттіліктің іргелі қағидаттары ретінде Қазақстанның жеке территориясы, азаматтығы, мемлекеттік бюджеті, халықаралық қатынастардағы дербестігі, мемлекеттік рәміздері бекітілді.

2001 жылы республика күні ұлттық мереке мәртебесін жоғалтып, мемлекеттік мерекелер санатына ауыстырылды. 2009 жылы «Қазақстан Республикасындағы мерекелер туралы «Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер енгізу туралы» Заңға қол қойылды, оған сәйкес елде Республика күнін мерекелеу тоқтатылды, ал 25 қазан жұмыс күні болды.

         2022 жылдың 16 шілдесінде өткен Ұлттық құрылтайда Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев ұлттық мереке мәртебесін Республика күніне қайтаруды ұсынды. «Республика күні елдің мемлекет құру жолындағы тарихи қадамының символы болуы керек. Әрине, Тәуелсіздік күнінің бастапқы мәні сақталады. Бұл күн мемлекеттік мереке болып қала береді. Бірақ тәуелсіздік алуға зор үлес қосқан ұлттық батырларымызға тағзым күні ретінде атап өтілуі керек», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Ұйымдастырушы: Қазақстан тарихы кафедрасы, т.ғ.к., аға оқытушы Арынов Ж.М.