Әлемдік банкпен әріптестік

Университеттердің халықаралық ұйымдармен әріптестігі Тұрақты даму мақсаттарын іске асыруда стратегиялық маңызға ие. Өйткені мұндай ынтымақтастық ғылыми әлеуетті арттырып, жаһандық білімге қол жеткізуді ауқымдандыра түседі және күрделі әлеуметтік-экономикалық, экологиялық мәселелерді шешуге қажетті құзыреттерді қалыптастыруға ықпал етеді. Бұл әріптестік академиялық мобильділікті дамытуға, тәжірибе ал­ма­суға және ТДМ-ға қол жеткізумен байланысты халық­ара­лық ғылыми зерттеулерге қатысуға мүмкіндік береді, оның ішінде білім сапасын арттыру (ТДМ 4), инновацияларды ынталандыру және инклюзивті экономикалық өсу (ТДМ 8 және 9) бағыты бар.

Әлемдік банк – ТДМ-ға қол жет­кізуде елдерге қаржылық, кон­сультативтік және талдамалық қолдау көрсететін жетекші жаһан­дық институттардың бірі. Банк қыз­метінің рөлі ұсынылатын ре­сурс­тардың ауқымымен ғана емес, сондай-ақ жаһандық даму күн тәртібін қалыптастыру қабі­ле­тімен айқындалады. Бұл әлеу­мет­тік-экономикалық өзгерістерге жан-жақты ықпал етеді. Ең ал­ды­мен ӘБ – кедейлікті азайтуға, адам капиталын дамытуға, ин­фра­­құрылымды жаңғыртуға және инс­титуционалдық ортаны нығай­туға бағытталған жобаларға ұзақ мер­зімді қаржы ұсынатын ең ірі көпжақты құрылым. Халықаралық қайта құру және даму банкі, Ха­лық­аралық даму ассоциациясы арқылы ӘБ түрлі табыс деңгейін­де­гі елдерге несие, грант және тех­никалық көмек көрсетіп, ТДМ 1 (Кедейлікті жою), ТДМ 8 (Лайық­ты жұмыс пен экономикалық өсу) және ТДМ 9 (Индустрияландыру, инновациялар және инфрақұры­лым) мақсаттарының орында­луы­на тікелей ықпал етеді. Әлемдік банктің еларалық диагнос­ти­ка­лары, тұрақты даму жөніндегі зерт­теулері, мемлекеттік басқа­ру­ды бағалау және басқа да тал­дамалық материалдары ТДМ-мен үйлестірілген ұлттық даму стра­те­гия­ларын қалыптастырудың не­­гізін құрайды және елдердің эко­номикалық, әлеуметтік және экологиялық саясатындағы ба­сым­дықтарды айқындауға көмек­те­седі. Сонымен қатар ӘБ халық­ара­лық әріптестікті (ТДМ 17) да­­мытып, ресурстарды жұмыл­ды­руға және цифрландыру, мем­ле­кеттік қаржыны басқару, кли­мат­тық саясат және «жасыл» экономика салаларындағы озық тәжірибелерді таратуға ықпал етеді. Осылайша ӘБ-ның көп­қыр­лы тәсілі оны жаһандық деңгейде тұрақты дамудың негізгі ката­ли­за­торына айналдырып, ұзақ мер­зім­ді экономикалық өсуді, әлеу­мет­тік инклюзивтілікті және эко­­логиялық тұрақтылықты қам­та­масыз етуге ықпал етеді.

Осы орайда, таяуда Эконо­ми­ка және бизнес жоғары мек­тебінің Эко­номика кафедрасы AP23489032 ғылыми жобасы шең­берінде Әлемдік банк эко­но­мис­те­рінің қонақ дәрісін ұйым­дас­тыр­ды. Дәрістің тақырыбы «Еу­ропа және Орталық Азия эко­но­микасы туралы баяндама: жұ­мыспен қам­ту және әл-ауқат». Спикерлері: Ми­хаил Локшин – Әлемдік банктің Еу­ропа және Орталық Азия бо­йын­ша Бас эко­номист басқар­ма­сының жетекші экономисі және Иван Торре – осы басқарманың аға экономисі. Дә­ріс барысында Орталық Азия ай­мағындағы да­мушы экономи­ка­ларда тұрақ­ты­лықты арт­ты­ру­дың өндіріс пен ең­бек өнімділігінің өсуі­не, тауар­лар мен қызметтер өндірісінің кеңеюіне, сондай-ақ аймақтың өзгеріп жатқан демо­гра­фиялық жағдайына сәйкес, ең­бек нарығын дамытуға бағыт­тал­ған рефор­ма­лардың маңыз­ды­лығы ерекше атал­ды. Дәріс өңірдегі еңбек өнім­ділігін арттыру, өндірістік әлеуетті кеңейту, еңбек нарығын демографиялық өзгеріс­тер­ге бе­йім­деу сияқты мәселе­лер­дің ше­шімінде ғылыми-анали­тикалық тәсілдердің қажеттілігін көрсетті. Мұндай нақты деректер мен са­раптамалық пікірлерге қол жет­кі­зу университет ғалым­дары­ның зерт­теу әлеуетін күшейтіп, ғы­лы­ми жобаларды ТДМ-ға сәй­кес­тендіруде маңызды бағдар бе­реді. Әлемдік банкпен әріп­тес­тік білім алушыларға әлемдік дең­гейдегі сарапшылармен пікір ал­масу мүмкіндігін ұсынып, олардың жаһандық экономикалық про­цес­тер­ді түсінуіне, аналитикалық дағ­­дыларын дамытуына және ең­бек нарығына дайын болуына ық­пал етеді. Осылайша қонақ дәріс университеттің ғылыми-интел­лек­туалдық әлеуетін арттырып қана қоймай, Тұрақты даму мақ­сат­тарын іске асырудағы білім беру және зерттеу миссиясын ны­ғайтады. Халықаралық са­рап­шы­лармен байланыс орнату уни­вер­ситеттің стратегиялық даму басымдықтарын жүзеге асыруда маңызды рөл атқарады.

Ғалия ДӘУЛИЕВА,

Экономика кафедрасының

 меңгерушісі, профессор