"Есеп және аудит" ББ 2-курс студенттеріне арналған пікірсайыс

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Экономика және бизнес жоғары мектебінің қабырғасында маңызды тақырыптардың бірі – Тұрақты даму мақсаттарының (ТДМ) 5-бағыты аясында «Есеп және аудит» ББ-ның 2-курс студенттеріне арналған ерекше дебаттық пікірталас ұйымдастырылды. Педагогикалық практика шеңберінде өткізілген бұл іс-шараның негізгі өзегі – «Жаңа технологиялар  жұмыс нарығына қауіп пе, әлде мүмкіндік пе?» деген сауал төңірегінде өрбіді. Қазіргі таңда цифрландыру үдерісі жаһандық экономиканың ажырамас бөлігіне айналғандықтан, бұл тақырып болашақ бухгалтерлер мен аудиторлар үшін өте өзекті болып табылады.

Бүгінгі таңда жасанды интеллект пен автоматтандыру технологиялары өндірістен бастап, қызмет көрсету саласына дейін белсенді енгізілуде. Бұл құбылыс еңбек нарығының құрылымын түбегейлі өзгертіп, қоғамда түрлі пікірлердің туындауына түрткі болуда. Осы орайда ұйымдастырылған дебаттың басты мақсаты – студенттердің кәсіби біліктілігін арттырып қана қоймай, олардың сыни ойлау қабілетін ұштау, аргументті дұрыс құра білуге үйрету және заманауи технологиялардың әлеуметтік-экономикалық әсерін терең талдау болды.

Пікірталас барысында студенттер екі топқа бөлініп, өз ұстанымдарын қорғады:

Бірінші топ «Оптимистер» жасанды интеллект пен автоматтандыруды жаңа мүмкіндіктердің алтын көпірі ретінде қарастырды. Олардың пайымдауынша, AI күнделікті қайталанатын, рутиндік жұмыстарды өз мойнына алу арқылы адамдардың шығармашылық және стратегиялық міндеттерге көбірек уақыт бөлуіне жағдай жасайды. Әсіресе, есеп және аудит саласында деректерді өңдеу жылдамдығы артып, қателіктер қаупі азаятынын алға тартты. Студенттер жаңа технологиялардың жаңа жұмыс орындарын тудыратынын және еңбек өнімділігін айтарлықтай өсіретінін дәлелдеді. Сонымен қатар, цифрлық платформалардың қашықтан жұмыс істеуге мүмкіндік беріп, әйелдердің еңбек нарығындағы белсенділігін арттыру арқылы гендерлік теңдікке (ТДМ 5) оң ықпал ететінін атап өтті.

Екінші топ «Скептиктер» технологиялық прогрестің көлеңкелі тұстарына назар аударды. Олар автоматтандырудың салдарынан кейбір дәстүрлі мамандықтардың, соның ішінде қарапайым бухгалтерлік есептің жойылу қаупі бар екенін айтты. Бұл үдеріс еңбек нарығындағы бәсекелестікті шектен тыс арттырып, біліктілігі төмен жұмысшылардың жұмыссыз қалуына әкеп соғуы мүмкін деген қауіп білдірді. Сондай-ақ, цифрлық теңсіздік мәселесін көтеріп, технологияға қолжетімділігі жоқ топтардың шеттетілуін басты тәуекел ретінде көрсетті. Олардың пікірінше, AI алгоритмдері кейде бейсаналы түрде гендерлік немесе әлеуметтік кемсітушілікке жол беріп, ТДМ 5 мақсаттарына кедергі келтіруі мүмкін.

Дебат соңында қатысушылар ортақ мәмілеге келді: технология – тек құрал, ал оның қауіп немесе мүмкіндік болуы адамның бейімделу қабілетіне тікелей байланысты. «Есеп және аудит» мамандығының болашақ иелері үшін тек кәсіби білім жеткіліксіз, сонымен қатар «Цифрлық дағдылар» мен үздіксіз білім алу  қажеттілік екені айқындалды. Студенттер бухгалтер мамандығы тек сандарды тіркеуші емес, жасанды интеллект ұсынған мәліметтерді талдайтын жоғары деңгейлі кеңесші  рөліне көшетінін түсінді.

Бұл пікірталас студенттерге теориялық білімді практикамен ұштастырып, болашақ мамандығының трансформациясына дайын болуға зор мүмкіндік берді. Университет қабырғасындағы мұндай іс-шаралар болашақ экономистердің тек білімді ғана емес, заман талабына сай икемді, сыни ойлай алатын және әлеуметтік жауапкершілігі жоғары маман болып қалыптасуына үлкен үлес қосады. Мұндай ашық диалогтар жастардың өз кәсібіне деген сенімін нығайтып, жаһандық еңбек нарығында бәсекеге қабілетті болуына жол ашады.

Іс-шараның ұйымдастырушылары: э.ғ.к. аға оқытушы Асқарова Ж. А., 1 курс магистранттары Құдайберген Қ. және Құралбай Г.