Жасанды интеллект дәуіріндегі жаңа буын мамандарын қалыптастыру

Жасанды интеллект бүгінде технологиялық дамудың ғана емес, эконо­миканың, ғылым­ның, білім берудің және қоғамның болашағын айқындайтын негізгі факторлардың біріне айналды. Әлемдік деңгейде жасанды интеллектіні меңгерген мамандарға сұраныс артып, еңбек нарығы­ның талаптары өзгеріп келеді. Осындай жағ­дай­да Қазақстан үшін заманауи техноло­гия­­лар­ды еркін мең­ге­ретін, оларды нақты міндет­тер­ді шешуде қолдана алатын жаңа буын мамандарын даярлау стратегиялық маңызға ие.

Осы мақсатта елімізде AI-Sana ауқымды мемлекеттік бағдарламасы жүзеге асырылуда. ҚазҰУ студенттері жасанды интеллектіні меңгеру жолындағы көшбасшылар қатарында.

AI-SANA ДЕГЕНІМІЗ НЕ?

AI-Sana – студенттер, магистранттар мен докторант­тар­дың жасанды интеллект са­ласындағы білімдері мен практикалық дағдыларын дамытуға, сондай-ақ техно­ло­гиялық кәсіпкерлікті қалып­тас­тыруға бағытталған бірегей акселерациялық бағдарлама.

Бағдарламаның басты ерек­шелігі – жасанды интеллектіні тек теориялық тұрғыдан оқы­ту­мен шектелмей, білім алушыларды оны нақты кәсіби мін­деттерде қолдануға және өздерінің технологиялық жобаларын әзірлеуге бағыттауы.

AI-Sana бағдарламасында халықаралық тәжірибеге ерек­­ше мән беріледі. Бағ­дар­лама мазмұнын қалыптас­ты­руда әлем­нің жетекші уни­вер­си­тет­тері мен халықаралық сарап­шы­лардың тәжірибесі пай­­даланылған. Оның ішінде Stanford және MIT сияқты әлем­ге танымал білім беру ор­талықтарының тәжірибесі ескерілген. Сонымен қатар DeepTech бағытындағы стартаптарды дамытуға басымдық берілуде.

AI-SANA БІЗГЕ НЕ ҮШІН ҚАЖЕТ?

Жасанды интеллектінің қарқынды дамуы Қазақстанның да кадрлық саясатына жаңа талаптар қойып отыр. Қазіргі таңда кез келген сала маманы үшін цифрлық сауаттылықпен қатар, жасанды интеллект құралдарын тиімді пайдалана білу маңызды.

AI-Sana бағдарламасының іске қосылуының негізгі мақ­саты – Қазақстанда жасанды ин­теллектіні меңгерген жаңа буын мамандарын қа­лып­тас­тыру.

Бағдарлама аясында студенттер жасанды интеллектінің негізгі қағидаларын меңгеріп қана қоймай, Python, маши­на­лық оқыту, нейрондық желілер, тілдік модельдер және басқа да заманауи технологиялармен жұмыс істеу мүмкіндігіне ие болады.

Ең маңыздысы – алын­ған білімді нақты мәсе­ле­­­лерді шешуге қолдану. Бағ­дар­ла­мада энергетика, ауыл ша­­руа­шылығы, денсаулық сақ­тау, қаржы, білім беру және эко­но­миканың басқа да басым салалары бойынша нақты кейс­тер­мен жұмыс істеу қарастырылған.

Осылайша AI-Sana Қазақ­стан­ның технологиялық дамуы үшін қажетті адам капиталын қалыптастыруға бағытталған.

БАҒДАРЛАМАНЫҢ ЕКІ КЕЗЕҢІ – БІЛІМНЕН ТӘЖІРИБЕГЕ ДЕЙІН

AI-Sana бағдарламасын жүзеге асыру бірнеше кезеңнен тұрады.

Алғашқы кезеңде студенттер жасанды интеллектінің базалық дағдыларын мең­ге­руге бағытталған курстар­дан өтті. Оқыту Huawei, Cour­se­ra және Astana Hub сияқты платформалар арқылы ұйым­дастырылды. Ресми мәлімет бойынша, бастапқы кезеңде 650 мың студент базалық AI білімін меңгеріп, 160 мың сертификат алынған.

Екінші кезеңде бағдарлама жаңа деңгейге көтерілді. Бұл кезеңде басты назар тео­рия­лық білімнен гөрі AI-ды прак­тикалық қолдануға, бағдарламалауға, машиналық оқытуға және технологиялық кәсіпкерлікке аударылды.

Екінші кезеңге 100 мың сту­­­дентті қамту жоспарла­нып, білім алушыларға өз­­де­рінің AI-жобаларын әзір­­­леу­ге мүм­кіндік берілді. Бағ­дарламаның бұл кезеңі шамамен 2,5 айға со­зылатын онлайн оқыту форматында ұйымдастырылды.

Демек, AI-Sana-ның басты ерекшелігі – «білім алу – дағды қалыптастыру – жоба жасау – технологиялық кәсіпкерлікке қадам басу» қағидаты.

AI-Sana-ның басты мүмкіндіктері

БАҒДАРЛАМАҒА ҚАТЫСУ СТУДЕНТТЕРГЕ БІРҚАТАР МАҢЫЗДЫ МҮМКІНДІК БЕРЕДІ.

Біріншіден, білім алушылар жасанды интеллект технологияларын кәсіби деңгейде түсінуге алғашқы қадам жа­­сай­ды.

Екіншіден, теориялық бі­­лім­­ді практикамен ұштас­ты­­­­руға мүмкіндік алады. Сту­­денттер Python және Google Colab арқылы код жазып, нейрондық желілер мен тілдік модель­дер­дің жұмыс істеу принциптерімен та­нысады.

Үшіншіден, технологиялық кәсіпкерлік дағдылары қа­лып­тасады. Студенттер өз идеяларын AI-жобаға айналдырып, бизнес-жоспар әзірлеуді үй­­ре­неді.

Төртіншіден, халықаралық сарапшылардың тәжірибесімен танысуға мүмкіндік беріледі.

Бесіншіден, ең перспективалы жобалар DeepTech стартаптарына дейін дамытылуы мүмкін.

Бұл бағыттың нәтижесі қазірдің өзінде байқалады. AI-Sana ресми деректерінде Қазақстанның жоғары оқу орындарында 211 стартаптың құрылғаны көрсетілген.

Бағдарламаға Қазақстанның жетекші ЖОО-лары қатысуда

AI-Sana еліміздің жоғары білім беру жүйесін кеңінен қамтып отыр. Бағдарлама ая­­сында әр өңірден 27 «зәкірлік» жоғары оқу орны іріктеліп, бекітілген. Бұл университеттер өз өңірлерінде және көршілес облыстарда бағдарламаны іске асыруға жауапты.

Алматы қаласы мен өңі­рін­дегі зәкірлік жоғары оқу орын­дарының қатарында:

• Әл-Фараби атындағы Қа­зақ ұлттық университеті;

• Абай атындағы Қазақ ұлт­тық педагогикалық уни­верситеті;

• Қ.Сәтбаев атындағы Қа­зақ ұлттық техникалық зерттеу университеті;

• Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті;

• Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті бар.

Бағдарламаға еліміздің бас­қа да жетекші жоғары оқу орындары белсенді қа­­ты­су­да. Мысалы, Торайғыров уни­верситетінде AI-Sana-ның алғашқы кезеңі нәтижесінде 15 275 сертификат алынған және университет Huawei ICT Academy көрсеткіші бойынша әлемдік Топ-10 құрамына енген.

Жанерке ЕЛДОСҚЫЗЫ,

Киберқауіпсіздік және криптология кафедрасының оқу-әдістемелік және тәрбие жұмыстары жөніндегі меңгеруші орынбасары