Физика-техникалық факультетінің өкілдері ҚазҰУ-дың PhD Orientation Week бағдарламасында шақырылған лектор ретінде дәріс оқыды

2026 жылғы 8–11 қыркүйек аралығында әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде докторанттарға арналған PhD Orientation Week бағдарлау апталығы өтті. Бағдарламаның негізгі мақсаты – жас зерттеушілерді докторантурадағы білім алу үдерісінің негізгі кезеңдерімен, ғылыми-зерттеу жұмысын ұйымдастыру ерекшеліктерімен және кәсіби дамудың мүмкіндіктерімен таныстыру.

Бағдарламаның шақырылған лекторлары қатарында ҚазҰУ физика-техникалық факультетінің екі өкілі – ғылыми-инновациялық қызмет және халықаралық байланыстар жөніндегі декан орынбасары Светлана Леонидовна Пешая және плазма физикасы, нанотехнология және компьютерлік физика кафедрасының зерттеуші-доценті Маржан Нұрланқызы Сұлтанғазина болды. Олар докторанттармен ғылыми қызметті ұйымдастыру, зерттеу жұмысын жүйелі жоспарлау және университет ұсынатын халықаралық мүмкіндіктерді тиімді пайдалану бағытындағы практикалық тәжірибелерімен бөлісті.

9 қыркүйекте Светлана Пешая «ҚазҰУ докторантурасы: негізгі құжаттар, халықаралық мүмкіндіктер және академиялық ұтқырлық» тақырыбында дәріс оқыды. Кездесу барысында докторанттар үшін оқудың алғашқы кезеңдерінен бастап маңызды болатын бірқатар мәселелер қарастырылды. Атап айтқанда, жеке білім беру және ғылыми-зерттеу траекториясын жоспарлау, қажетті құжаттарды уақытылы рәсімдеу, шетелдік ғылыми тағылымдамаларды іздеу, академиялық ұтқырлық бағдарламаларына және халықаралық ғылыми-білім беру бастамаларына қатысу мүмкіндіктері талқыланды.

Дәрісте жас зерттеушінің халықаралық академиялық ортаға кірігуінің практикалық аспектілеріне ерекше назар аударылды. Қазіргі докторант үшін диссертациялық зерттеуді сапалы орындаумен қатар, кәсіби байланыстарды дамыту, халықаралық ғылыми мектептерге, тағылымдамаларға, конкурстарға және бірлескен жобаларға белсенді қатысу маңызды. Мұндай тәжірибе шетелдік зерттеу топтарымен байланыс орнатуға, заманауи ғылыми инфрақұрылыммен танысуға, кәсіби құзыреттерді кеңейтуге және жеке академиялық желіні қалыптастыруға мүмкіндік береді.

11 қыркүйекте бағдарлама аясында Маржан Сұлтанғазина «Докторант жұмысын ұйымдастыру: зерттеудің басталуынан диссертацияны қорғауға дейін» тақырыбында дәріс оқыды. Дәріс диссертациялық зерттеуді кезең-кезеңімен және жүйелі ұйымдастыру мәселелеріне арналды. Ғылыми жұмысты жоспарлаудан және зерттеу міндеттерін айқындаудан бастап, алынған нәтижелерді талдау, ғылыми жарияланымдар дайындау және диссертацияны қорғауға дейінгі негізгі кезеңдер қарастырылды.

Лектор өзінің ғылыми-зерттеу және оқытушылық тәжірибесіне сүйене отырып, докторант жұмысын тиімді ұйымдастырудың практикалық тәсілдерімен бөлісті. Жас ғалымдар үшін оқудың алғашқы жылынан бастап білім беру компоненті, эксперименттік немесе теориялық зерттеу, деректерді талдау, ғылыми мақалалар дайындау және докторлық бағдарламаның талаптарын орындау арасында уақытты дұрыс бөлу аса маңызды. Зерттеу жұмысын алдын ала және жүйелі жоспарлау соңғы кезеңдегі шамадан тыс жүктемені азайтып, тұтас әрі сапалы диссертациялық жұмысты қалыптастыруға жағдай жасайды.

PhD Orientation Week бағдарламасы аясында докторанттар үшін өзге де маңызды бағыттар қамтылды. Қатысушылар ҚазҰУ-да PhD даярлау үдерісі, ғылыми ақпаратпен және зерттеу мәтіндерімен жұмыс істеу, ғылыми зерттеу этикасы, ғылыми деректер базалары мен заманауи зерттеу құралдарын пайдалану жөнінде мазмұнды ақпарат алды.

Физика-техникалық факультет өкілдерінің шақырылған лекторлар ретінде бағдарламаға қатысуы жас зерттеушілермен ғылыми, білім беру және халықаралық қызмет саласында жинақталған практикалық тәжірибені бөлісуге мүмкіндік берді. Мұндай формат тәжірибелі зерттеушілер мен докторанттар арасында тікелей кәсіби диалог орнатып, жас ғалымдардың білім беру бағдарламасының талаптарын ғана емес, өздерінің ғылыми және кәсіби даму мүмкіндіктерін де ерте кезеңнен дұрыс түсінуіне ықпал етеді.

Физика-техникалық факультет үшін жас зерттеушілерді даярлау, олардың ғылыми құзыреттерін дамыту, академиялық ұтқырлық аясын кеңейту және халықаралық ғылыми ынтымақтастыққа тарту маңызды басымдықтардың бірі болып табылады. Факультет өкілдерінің университеттік деңгейдегі білім беру бастамаларына сарапшы және лектор ретінде қатысуы жинақталған тәжірибені кеңінен таратуға және ҚазҰУ-дағы зерттеу мәдениетін одан әрі нығайтуға үлес қосады.