Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да функционалдық орталық шектік теоремаларға арналған ғылыми семинар өтті

2026 жылғы 7 қазанда әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің механика-математика факультетінде «Функциональные центральные предельные теоремы и приложения» («Функционалдық орталық шектік теоремалар және олардың қолданылуы») тақырыбында ғылыми семинар өтті.

Ғылыми семинар сағат 15:30-да 417-аудиторияда ұйымдастырылды. Іс-шараның модераторы физика-математика ғылымдарының кандидаты, профессор Ақанбай Нұрсадық, ал баяндамашы физика-математика ғылымдарының докторы, профессор Мынбаев Қайрат болды.

Семинарға механика-математика факультетінің Есептеу ғылымдары және статистика кафедрасы мен Математика кафедрасының профессор-оқытушылар құрамы қатысты.

Ғылыми семинар ықтималдықтар теориясы мен математикалық статистиканың маңызды бағыттарының бірі — функционалдық орталық шектік теоремаларға арналды. Бұл теория кездейсоқ процестердің шектік қасиеттерін зерттеуде, стохастикалық жүйелерді математикалық модельдеуде және күрделі кездейсоқ құбылыстардың асимптотикалық заңдылықтарын анықтауда маңызды рөл атқарады.

Функционалдық орталық шектік теоремалар классикалық орталық шектік теореманың жалпылануы болып табылады. Олар кездейсоқ процестердің функционалдық кеңістіктердегі жинақталуын зерттеуге мүмкіндік береді. Аталған математикалық аппарат уақыттық қатарларды талдауда, эконометрикада, қаржылық математикада, деректерді өңдеуде және ғылыми болжау есептерінде кеңінен қолданылады.

Семинар тақырыбы қазіргі математикалық ғылымның іргелі және қолданбалы бағыттарымен тығыз байланысты. Мұндай зерттеулер статистикалық талдау әдістерін жетілдіруге, стохастикалық модельдердің дәлдігін арттыруға және әртүрлі ғылыми салалардағы күрделі процестерді сандық тұрғыдан сипаттауға теориялық негіз қалыптастырады.

Ғылыми семинардың БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттарымен байланысы

Ғылыми семинардың тақырыбы мен оның білім беру және ғылыми-зерттеу бағытындағы маңызы Біріккен Ұлттар Ұйымының 2030 жылға дейінгі Тұрақты даму күн тәртібінде айқындалған бірқатар мақсаттармен үйлеседі.

4-мақсат. Сапалы білім (SDG 4);

9-мақсат. Индустрияландыру, инновациялар және инфрақұрылым (SDG 9);

17-мақсат. Тұрақты даму жолындағы әріптестік (SDG 17). 

Осылайша, ғылыми семинар іргелі математикалық зерттеулерді дамытуға ғана емес, сонымен қатар сапалы білім беру, ғылыми инновациялар мен академиялық әріптестікті нығайту арқылы тұрақты даму мақсаттарына үлес қосуға бағытталған.

Мұндай ғылыми іс-шаралар әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ғылыми-зерттеу әлеуетін арттыруға, кафедрааралық ынтымақтастықты кеңейтуге және математикалық ғылымдардың заманауи бағыттарын дамытуға ықпал етеді.