Сөздер тура мағынасынан да терең сыр шерткенде

Идиоманы сөзбе-сөз аудару мүмкін болмаса, оның мағынасын қалай түсінуге болады? Бұл сұрақ 2026 жылғы 2 қарашада әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың «Шетел филологиясы» мамандығының үшінші курс студенттері мен доцент Ольга Анатольевна Куратова ұйымдастырған кездесудің негізгі тақырыбы болды. Кездесуге Кембридж университетінің түлегі Сесилия Джанет Льюис қатысты. Қатысушылар ағылшын және орыс тілдеріндегі идиомалар мен баламасыз лексиканы талқылады.

Тұрақты тіркестер мәдени бейнелер мен ассоциацияларды сақтайды. Сондықтан аударма кезінде жеке сөздердің мағынасымен қатар, тұтас тіркестің мәнін де ескеру маңызды. Дәл балама болмаған жағдайда аудармашы мағынасы жақын тіркесті іздейді немесе ойды басқа сөздермен жеткізеді. Бұл ретте контекст пен мәдени ерекшеліктерге назар аудару қажет.

Студенттер презентациялар мен интерактивті ойындар, соның ішінде Wordwall платформасындағы тапсырмалар дайындады. Мұндай формат тілдік мысалдарды талдауды тәжірибемен ұштастырып, студенттерге материалды өз бетінше таныстыруға және қатысушыларды жұмысқа тартуға мүмкіндік берді.

Кездесу ағылшын тілінде пікір алмасуға да жағдай жасады. Мұндай тәжірибе болашақ филологтар мен аудармашылардың коммуникативтік дағдыларын дамытуға, мәдени контексті түсінуге және теориялық білімді тәжірибеде қолдануға көмектеседі.

Іс-шара БҰҰ-ның 4-тұрақты даму мақсаты аясында өткізілді. Бұл мақсат баршаға арналған инклюзивті әрі әділ сапалы білім беруді және өмір бойы білім алу мүмкіндіктерін қолдауды көздейді. Қонақтармен кездесулер, студенттердің презентация дайындауы және цифрлық ресурстарды қолдануы практикалық оқыту мүмкіндіктерін кеңейтеді.

Осындай бастамалар студенттерге тілдердің мәдени тәжірибені қалай бейнелейтінін түсінуге және сөзбе-сөз аударма жеткіліксіз болғанда дәл шешім табуға көмектеседі.

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

Шетел филологиясы және аударма ісі 

кафедрасының доценті О.А. Куратова