Ұлттық энергетиканың тірегіFarabi University

Ұлттық энергетиканың тірегі

20 қазан, 2025

Еліміз әлемдік уран өндірісінде жетекші орында екені белгілі. Сондықтан болашақ атом энергетикасы, соның ішінде елімізде салынатын атом электр станциясы (АЭС) үшін қауіпсіздік пен технологиялық даярлық мәселелері ерекше маңызды. Бұл бағытта уран өндіру кәсіпорындары мен жоғары оқу орындары арасындағы байланыс кәсіби мамандарды даярлаудың кепілі болып отыр. Осыған орай, ҚазҰУ оқытушыларының «Волковгеологиядағы» тағылымдамасы аясында ғылым, өндіріс және болашақ АЭС мәселесі бойынша маман даярлау барысына сай, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің оқытушы-профессорлар құрамы «Волковгеология» ЖШС («Қазатом­өнер­кәсіп») бөлімшесінде тағылымдамадан өтті. Тағылымдамаға біз де қатыстық.
Бағдарлама аясында ҚазҰУ оқытушылары уран өндірудің технологиялық процестерін, гео­логиялық барлау әдістерін зерттеп, радиациялық бақылау зертханаларында тәжірибе жи­­­нады. Олар гамма-спектро­метр­лерді калибрлеу, альфа және бета-белсенділікті өлшеу, су, ауа және топырақ сына­ма­ла­рын талдау әдістерін мең­герді.

Бұл дағдылар тек ғылыми-зерттеу үшін ғана емес, бо­ла­шақта АЭС-тің қауіпсіз жұмысы мен радиациялық бақылауды қамтамасыз етуде де шешуші рөл атқаратыны белгілі. Ғылым мен білім тоғысында алынған тәжірибе ҚазҰУ-дың білім беру процесіне енгізілмек. «Уран ісі», «Радиациялық қауіпсіздік не­гіздері», «Гамма-спектро­ме­трия», «Дозиметрия және жа­рық­танудан қорғау» сияқты пән­дер мазмұны жаңартылып, сту­денттердің практикалық даяр­­лығы артады.

Сонымен қатар тағылым­да­ма ҚазҰУ ғалымдары мен «Вол­ковгеология» инженер-эко­логтары арасындағы кәсіби байланысты нығайтып, ғы­лы­ми-зерттеу жобаларына жаңа мүмкіндіктер ашты әрі сту­дент­тердің практикалық тә­жірибесі мен іс-шаралар өтуге келісімшарттар жасалуда.

Қазіргі таңда болашаққа бағ­дар ретінде елімізде АЭС са­лу мәселесі стратегиялық маңызға ие болып отыр. Бұл тек энергетикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету емес, сондай-ақ жоғары технологиялық ғы­лым мен өндірісті ұштастыруды қажет ететін мәселе. Осы тұр­ғы­дан алғанда, ҚазҰУ оқы­ту­шы­ларының «Волко­вгео­ло­гия­дағы» тағылымдамасы тек же­­ке кәсіби тәжірибе емес, со­нымен қатар елдің ядролық энер­ге­ти­ка саласындағы бо­лашақ да­муы­на қосылған үлесі деп ой­лаймыз.

Сәуле ЖАУҒАШЕВА,

Теориялық және ядролық физика кафедрасының доценті, ф.-м.ғ.к. PhD

Гозял САЙДУЛЛАЕВА,

аға оқытушы