Физика-техникалық факультетте білім беру сапасы мен академиялық үдерісті цифрландырудың жаңа тәсілдері талқыланды

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Физика-техникалық факультетінде 2026–2027 оқу жылындағы академиялық үдерістің негізгі өзгерістеріне арналған кеңейтілген жұмыс кездесуі өтті. Кездесуге ректораттың бейінді құрылымдық бөлімшелерінің өкілдері, Физика-техникалық факультетінің деканы профессор Н.А. Бейсен, факультеттің Оқыту және білім беру сапасы жөніндегі академиялық комитетінің мүшелері және профессор-оқытушылар құрамы қатысты.

Кездесу барысында академиялық үдерісті реттейтін жаңартылған нормативтік талаптар, білім алушылардың оқу нәтижелерін бағалаудың жаңа қағидаттары және цифрлық білім беру құралдарын практикалық тұрғыдан қолдану мәселелері жан-жақты талқыланды. Білім беру сапасын қамтамасыз етудің бірыңғай университеттік тәсілдерін пәндер, силлабустар, емтихан тапсырмалары және білім алушылармен өзара іс-қимыл деңгейінде тиімді іске асыруға ерекше назар аударылды.

Кездесудің алғашқы бөлімінде Білім беру үдерісінің сапасын қамтамасыз ету басқармасының басшысы Әсел Ахметқызы Мусинова 2026–2027 оқу жылындағы академиялық үдеріс бойынша ішкі нормативтік құжаттарды таныстырды. Атап айтқанда, Академиялық саясат, Сапаны қамтамасыз ету саясаты, Академиялық адалдық саясаты және Оқыту нәтижелерін бағалау саясаты қарастырылды. Сонымен қатар білім алушылардың өтініштерін қарау қағидалары мен профессор-оқытушылар құрамына арналған Академиялық гайд сияқты жаңа құжаттар таныстырылды. 

Факультеттердегі академиялық комитеттердің білім беру сапасын қамтамасыз ету жүйесіндегі рөліне де ерекше мән берілді. Университеттің сапаны қамтамасыз ету моделі оқытушылармен қатар жұмыс берушілер мен білім алушылардың қатысуын көздейді. Бұл білім беру бағдарламаларын жетілдіру барысында негізгі мүдделі тараптардың қажеттіліктері мен ұсыныстарын ескеруге мүмкіндік береді. 

Кездесуде қарастырылған өзекті мәселелердің бірі – білім алушылардың оқу нәтижелерін бағалауға қойылатын жаңартылған талаптар. Ұсынылған саясатқа сәйкес әрбір аралық бақылау бойынша ең жоғары көрсеткіш 100 балды құрайды. Оның кемінде 70 балы аралық бақылау аптасы басталғанға дейінгі ағымдық бақылау нәтижелері бойынша қалыптастырылуы тиіс, ал аралық бақылау аптасындағы барлық бағалау іс-шараларының жиынтық үлесі 30 балдан аспауы қажет. Бір бағалау іс-шарасына, әдетте, 25 балдан артық берілмейді. Барлық бағалау іс-шаралары, олардың критерийлері және оқыту нәтижелерімен байланысы силлабуста алдын ала көрсетілуі тиіс. 

Кездесуді Академиялық талдау және білім сапасын бақылау офисінің басшысы Әсем Тұрысбекқызы Ботаева жалғастырып, Univer ақпараттық жүйесінде тестілік емтиханды жобалаудың жаңа тәсілдерін таныстырды. Жаңартылған модельдің негізіне тапсырмалардың оқыту нәтижелеріне сәйкестігі, мазмұнның репрезентативтілігі, стандарттау, объективтілік, тапсырмаларды күрделілік деңгейлері бойынша бөлу, психометриялық сапаны талдау және сұрақтар банкін жүйелі түрде жаңарту қағидаттары енгізілген.

Маңызды жаңашылдықтардың бірі – білімді қарапайым есте сақтауды тексеруден білім алушының әртүрлі деңгейдегі танымдық дағдыларын бағалауға көшу. Блум таксономиясына сәйкес тапсырмалар төрт деңгей бойынша бөлінеді: 40% – есте сақтау және түсіну, 30% – қолдану, 20% – талдау, 10% – бағалау және жасау. Бұл тәсіл Физика-техникалық факультеттің жаратылыстану-ғылыми және инженерлік пәндері үшін ерекше маңызды. Себебі мұнда білім алушының формулалар мен анықтамаларды білуімен қатар, оларды практикалық міндеттерді шешуде қолдануы, деректерді, графиктер мен эксперименттік нәтижелерді талдауы және қабылдаған шешімдерін ғылыми тұрғыдан негіздей алуы маңызды.

Айсұлу Сейіткерімқызы Алқожаева Univer ақпараттық жүйесіне арналған тест тапсырмаларының үлгілерін және оларды әзірлеудің практикалық тәсілдерін таныстырды. Оқытушыларға күрделілігі әртүрлі деңгейдегі тапсырмаларды дайындау және жаңартылған емтихан құрылымына сәйкес сұрақтар банкін қалыптастыру бойынша түсіндірмелер берілді.

Кездесудің қорытынды практикалық бөлімін Академиялық және цифрлық инновациялар офисінің басшысы Илья Игоревич Круговых өткізді. Ол Moodle қашықтан оқыту жүйесінде тестілеуді ұйымдастырудың негізгі кезеңдерін – сұрақтар банкін қалыптастыру мен құрылымдаудан бастап қорытынды тест параметрлерін баптауға дейін – егжей-тегжейлі түсіндірді. Жаңартылған спецификацияға сәйкес Moodle жүйесіндегі емтихан тесті әртүрлі күрделілік деңгейіндегі 25 сұрақтан тұрады және 100 балмен бағаланады. Сонымен қатар бір дұрыс жауапты таңдау, «Дұрыс/Бұрыс», сәйкестендіру және қысқа жауап форматтарындағы тапсырмаларды пайдалану мүмкіндіктері көрсетілді. 

Өткізілген кездесу университетте білім беру сапасын жүйелі түрде жетілдіру және заманауи цифрлық білім беру ортасын дамыту бағытында жүргізіліп жатқан жұмыстың маңызды бөлігі болып табылады. Жаңартылған тәсілдер бағалаудың ашықтығы мен объективтілігін қамтамасыз етуге, академиялық адалдық қағидаттарын нығайтуға, студентке бағдарланған оқытуды дамытуға, сондай-ақ білім беру аналитикасы мен цифрлық технологияларды тиімді пайдалануға бағытталған. Бұл қағидаттар университеттің Сапаны қамтамасыз ету саясатында да айқын белгіленген. 

Аталған жұмыс БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттарымен, ең алдымен, баршаға сапалы білім беруді және өмір бойы білім алу мүмкіндіктерін кеңейтуді көздейтін ТДМ 4 – «Сапалы білім беру» мақсатымен үндеседі. Цифрлық білім беру құралдарын дамыту, оқыту сапасын арттыру және заманауи инженерлік әрі жаратылыстану-ғылыми құзыреттерді қалыптастыру ТДМ 9 – «Индустрияландыру, инновациялар және инфрақұрылым» міндеттерімен де сабақтас. Өйткені жоғары сапалы инженерлік және ғылыми білім зерттеулерді, жаңа технологияларды және инновациялық шешімдерді дамытудың маңызды негізі болып табылады.

Кездесу 2026–2027 оқу жылындағы өзгерістерді таныстырып қана қоймай, оларды Физика-техникалық факультетте практикалық іске асыру тетіктерін талқылауға мүмкіндік берді. Факультет басшылығының, Академиялық комитеттің және ректораттың бейінді құрылымдық бөлімшелерінің жүйелі өзара іс-қимылы білім беру сапасы, бағалаудың объективтілігі, цифрландыру және академиялық адалдық өзара сабақтасқан заманауи академиялық ортаны қалыптастыруға бағытталған.