Жасанды интеллект жаңа кәсіптер мен адами капиталды дамытудың жаңа мүмкіндіктерін қалыптастырады — ҚазҰУ

Жасанды интеллект жаңа кәсіптер мен адами капиталды дамытудың жаңа мүмкіндіктерін қалыптастырады

12 қараша 2026
Жасанды интеллект жаңа кәсіптер мен адами капиталды дамытудың жаңа мүмкіндіктерін қалыптастырады

2026 жылғы 11 қарашада Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Экономика және бизнес жоғары мектебінде аса маңызды және өзекті тақырыпқа арналған ауқымды ғылыми-тәжірибелік семинар-пікірталас өтті. Жиынның басты тақырыбы «Жасанды интеллект жаңа міндеттер мен кәсіптер жасайды» деп аталды. Аталған іс-шара заманауи жаһандық сын-қатерлер мен цифрлық дәуірдің қарқынды дамуы жағдайында адами капиталдың орнын айқындауға, сондай-ақ жаңа технологиялардың еңбек нарығына, экономикалық өсімге және ұлттық бәсекеге қабілеттілікке көрсететін әсерін жан-жақты талқылауға бағытталды. Семинар жұмысына университет ұстаздары, жетекші ғалымдар, сондай-ақ «Экономика» білім беру бағдарламасының 1-курс PhD докторанттары белсенді қатысып, өздерінің ғылыми көзқарастары мен тәжірибелік пайымдарын ортаға салды.

Кездесу барысында «Экономика» кафедрасының оқытушы-профессорлар құрамы мен жас зерттеушілер жасанды интеллектінің (ЖИ) экономиканың әртүрлі секторларына енуі жұмыспен қамту құрылымын түбегейлі өзгертіп жатқанын атап өтті. Баяндамашылардың пікірінше, цифрлық технологиялар кейбір дәстүрлі рутиналық мамандықтарды автоматтандыру арқылы ығыстырғанымен, бұл үдеріс керісінше терең аналитикалық ойлауды, креативтілікті және жоғары цифрлық сауаттылықты талап ететін жаңа кәсіби бағыттар мен сараптамалық міндеттердің пайда болуына түрткі болып отыр. Пікірталас кезінде «жасанды интеллект адамды толық алмастырады» деген пессимистік көзқарас сыни тұрғыдан талданып, негізгі акцент «жасанды интеллект құралдарын меңгерген кәсіби маман технологияны меңгермеген мамандарды алмастырады» деген қағидатқа қойылды. Бұл бағыт мамандардың еңбек өнімділігін еселеп арттыруға және экономиканың тиімділігін көтеруге мүмкіндік береді.

Ғылыми талқылау барысы БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттарының (ТДМ) басымдықтарымен тығыз байланыстырылды. Атап айтқанда, жиында келесі негізгі бағыттарға терең тоқталды: ТДМ 4 (Сапалы білім): Жоғары оқу орындарының білім беру бағдарламаларын заман талабына сай жаңғырту, оқу үдерісіне жасанды интеллект құралдарын, үлкен деректерді талдау (Big Data) әдістерін интеграциялау, сондай-ақ студенттер мен жас зерттеушілердің сыни тұрғыдан ойлау қабілеттерін дамыту мәселелері қаралды. ТДМ 8 (Лайықты жұмыс және экономикалық өсу): Цифрландырудың еңбек өнімділігі мен экономикалық тиімділікке әсері, жұмыс күшін жаңа мамандықтарға бейімдеу, үздіксіз білім алу (lifelong learning) және кадрларды қайта даярлау жүйесін жетілдіру тетіктері талқыланды. ТДМ 9 (Индустрияландыру, инновациялар және инфрақұрылым): Ғылым, білім және нақты өндіріс секторы арасындағы интеграцияны нығайту, ел аумағында отандық инновациялық экожүйені қалыптастыру шаралары сөз болды.

Семинар аясында ESG стандартының (экологиялық, әлеуметтік және корпоративтік басқару) әлеуметтік (Social) және басқарушылық (Governance) аспектілеріне ерекше назар аударылды. Спикерлер жасанды интеллект жүйелерін әзірлеу мен қолданудағы этикалық жауапкершілік, жеке деректердің қауіпсіздігі мен құпиялылығын қамтамасыз ету, алгоритмдердің ашықтығы және қоғамдағы цифрлық теңсіздіктің алдын алу шараларын жан-жақты талқылады. Сонымен қатар, ресурстарды үнемді пайдалану арқылы экологиялық тұрақтылыққа (Environmental) қол жеткізу жолдары да қарастырылып, технологиялық прогресс пен адами құндылықтар арасындағы тепе-теңдікті сақтаудың маңызы атап өтілді.

Іс-шара соңында қатысушылар жасанды интеллект технологияларын білім беру мен ғылыми зерттеулерге жауапкершілікпен, этикалық нормаларды қатаң сақтай отырып енгізу еліміздің орнықты экономикалық дамуының басты кепілі екенін атап өтті. Мұндай ауқымды академиялық алаңдар мен пікірталастар Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Тұрақты даму мақсаттарын ілгерілетудегі, сондай-ақ цифрлық экономиканың жаһандық сын-қатерлеріне төтеп бере алатын бәсекеге қабілетті жоғары білікті мамандарды даярлаудағы көшбасшылық рөлін тағы бір мәрте айқын дәлелдей түсті.

Ұйымдастырушылар: Бимендиева Л.А., Тұраров Д.Р. және «Экономика» білім беру бағдарламасының 1-курс докторанттары.

Өткізілген күні: 2026 жылғы 11 қараша.